1246 թ. հուլիսի 22֊ին իտալացի ճանապարհորդ, 65-ամյա ֆրանցիսկյան վանական Ջովանի դա Պլանո Կարպինին դարձավ առաջին եվրոպացիներից, ով հասավ Մոնղոլական կայսրության մայրաքաղաք՝ Կարակորում:
Իր հայտնի առաքելության ընթացքում (1245–1247 թթ.) Կարպինին ոչ միայն այցելեց Գույուկ խանին, այլև անցավ հայաբնակ տարածքներով՝ թողնելով բացառիկ վկայություններ 13-րդ դարի հայերի և նրանց կացության մասին։
📌 Իր «Մոնղոլների պատմությունը» գրքում նա հայերին դասում էր Արևելքի հաստատակամ քրիստոնյաների շարքին: Նա նկարագրում էր հայերին որպես ուղղափառ քրիստոնյաներ, ովքեր ընդունում են Հռոմի Պապի հեղինակությունը և խորապես երկրպագում են Քրիստոսին:
🔹Կարակորումի ճանապարհին և խանի պալատում վանականը հանդիպել է բազմաթիվ հայ հոգևորականների և ազնվականների: Նրանք ծառայում էին որպես խորհրդականներ, թարգմանիչներ և դեսպաններ: Հենց հայերն են եվրոպացի պատվիրակների համար ծառայել որպես արժեքավոր տեղեկատվության աղբյուր:
🔹Հայ իշխաններն ու հոգևորականները, փնտրելով պաշտպանություն մոնղոլական լծից, ջերմորեն պաշտպանում էին Արևելքի քրիստոնյաների և Արևմտյան կաթոլիկ եկեղեցու միավորման գաղափարը: Նրանք Հռոմի պապի դեսպանների մեջ տեսնում էին պոտենցիալ դաշնակիցների՝ ընդդեմ զավթիչների:
🔹Կարպինին արձանագրել է մոնղոլների կողմից Հայաստանի և հարակից քրիստոնյա երկրների դաժան ասպատակությունները, ինչը նախազգուշացում էր Եվրոպայի համար՝ մոնղոլների իրական ագրեսիվ պլանների մասին:
📜 Ջովանի դա Պլանո Կարպինիի հաշվետվությունը դարձավ 13-րդ դարի ազգագրության կարևորագույն աղբյուրներից մեկը:
Մաքուր Պատմություն📖