1828 թ. փետրվարի 10-ին (22) Թուրքմենչայ գյուղում (Թավրիզի մոտ) Ռուսական կայսրության և Պարսկաստանի միջև հաշտության պայմանագիրը ավարտեց 1826-1828 պատերազմը։
Ռուսական կողմից այն ստորագրեց Առանձին Կովկասյան կորպուսի հրամանատար, գեներալ-ադյուտանտ Ի. Ֆ. Պասկևիչի, պարսկական կողմից՝ գահաժառանգ արքայազն Աբբաս-Միրզան։
Պայմանագրի պայմանների մշակմանը և բանակցային գործընթացին ակտիվ մասնակցություն, ինչպես նաև պայմանագրի կետերի կատարման պայմանների պահպանմանը մասնակցել է ռուս բանաստեղծ և դիվանագետ Ա. Ս. Գրիբոյեդովը, ով հետագայում (1828 թվականի ապրիլ) նշանակվեց Պարսկաստանում Ռուսաստանի մինիստր-ռեզիդենտ (դեսպան)։
Հաշտության կնքման մասին ազդարարեց ռուսական թնդանոթների 101 համազարկը։
Պայմանագրով՝
Ռուսաստանի և Պարսկաստանի միջև խաղաղություն հաստատվեց;
Ռուսաստանին էին անցնում Արևելյան Հայաստանի Երևանի և Նախիջևանի խանությունների, ինչպես նաև Կասպից ծովին հարակից Թալիշի խանության տարածքը;
Պետությունների միջև նոր սահմանը անցնում էր Արաքս գետով;
Պարսկաստանի վրա դրվում էր 10 մլն թուման (20 մլն ռուբլի արծաթով) ռազմատուգանք;
Ռուսաստանը և Պարսկաստանը իրենց համար ապահովում էին Կասպից ծովում առևտրային նավագնացության ազատ իրավունք, իսկ Ռուսաստանը իրենց համար ապահովում էր Կասպից ծովում ռազմածովային նավատորմ ունենալու բացառիկ (մենաշնորհային) իրավունք;
Իրանական Ադրբեջանի բոլոր բնակիչներին, ովքեր համագործակցություն և օգնություն են ցուցաբերել Ռուսական բանակին պատերազմի ընթացքում, երաշխավորվում էր ներում։ Երաշխավորվում էր բնակիչների ազատ անցումը Պարսկաստանից Ռուսաստան և հակառակը 1 տարվա ընթացքում՝ 5 տարվա ընթացքում իրենց գույքը տնօրինելու իրավունքով։
Շահ Աբբասի կողմից 1605 թ. Հայաստանից Պարսկաստան բռնի տեղահանված հայերի սերունդներից տասնյակ հազարավոր մարդիկ վերադարձան Արեւելյան Հայաստան։
Մաքուր Պատմություն📖
Ռուսական կողմից այն ստորագրեց Առանձին Կովկասյան կորպուսի հրամանատար, գեներալ-ադյուտանտ Ի. Ֆ. Պասկևիչի, պարսկական կողմից՝ գահաժառանգ արքայազն Աբբաս-Միրզան։
Պայմանագրի պայմանների մշակմանը և բանակցային գործընթացին ակտիվ մասնակցություն, ինչպես նաև պայմանագրի կետերի կատարման պայմանների պահպանմանը մասնակցել է ռուս բանաստեղծ և դիվանագետ Ա. Ս. Գրիբոյեդովը, ով հետագայում (1828 թվականի ապրիլ) նշանակվեց Պարսկաստանում Ռուսաստանի մինիստր-ռեզիդենտ (դեսպան)։
Հաշտության կնքման մասին ազդարարեց ռուսական թնդանոթների 101 համազարկը։
Պայմանագրով՝
Ռուսաստանի և Պարսկաստանի միջև խաղաղություն հաստատվեց;
Ռուսաստանին էին անցնում Արևելյան Հայաստանի Երևանի և Նախիջևանի խանությունների, ինչպես նաև Կասպից ծովին հարակից Թալիշի խանության տարածքը;
Պետությունների միջև նոր սահմանը անցնում էր Արաքս գետով;
Պարսկաստանի վրա դրվում էր 10 մլն թուման (20 մլն ռուբլի արծաթով) ռազմատուգանք;
Ռուսաստանը և Պարսկաստանը իրենց համար ապահովում էին Կասպից ծովում առևտրային նավագնացության ազատ իրավունք, իսկ Ռուսաստանը իրենց համար ապահովում էր Կասպից ծովում ռազմածովային նավատորմ ունենալու բացառիկ (մենաշնորհային) իրավունք;
Իրանական Ադրբեջանի բոլոր բնակիչներին, ովքեր համագործակցություն և օգնություն են ցուցաբերել Ռուսական բանակին պատերազմի ընթացքում, երաշխավորվում էր ներում։ Երաշխավորվում էր բնակիչների ազատ անցումը Պարսկաստանից Ռուսաստան և հակառակը 1 տարվա ընթացքում՝ 5 տարվա ընթացքում իրենց գույքը տնօրինելու իրավունքով։
Շահ Աբբասի կողմից 1605 թ. Հայաստանից Պարսկաստան բռնի տեղահանված հայերի սերունդներից տասնյակ հազարավոր մարդիկ վերադարձան Արեւելյան Հայաստան։
Մաքուր Պատմություն📖