Category: Պաշտպանություն

🇦🇲🇬🇪 ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանի հրավերով հոկտեմբերի 21-ին պաշտոնական այցով Հայաստան է ժամանել Վրաստանի պաշտպանության նախարար Իրակլի Չիկովանիի գլխավորած պատվիրակությունը:

Բրիտանական հեղինակավոր «Independent» պարբերական
Հարց -Ինձ ասել են, որ Ադրբեջանի ագրեսիան մասամբ պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ վերջինս չի վստահում ՀՀ նոր ՊՆ նախարարին համարելով նրան թույլ օղակ, ով հավատում է կանխարգելիչ գործողությունների դոկտրինին: Ի ՞նչ կարծիք ունեք ՀՀ ՊՆ նախարարի մասին:
Սերժ Սարգսյան
Պատասխան-Ռազմական դրության պայմաններում և առավել ևս պատերազմի ժամանակ նպատակահարմար չեմ գտնում կարծիք հայտնել պաշտպանության նախարարի մասին: Ես երկար ժամանակ եղել եմ ՀՀ պաշտպանության նախարար, այնուհետև տասը տարի ՀՀ նախագահ, և մենք միշտ մեր զինված ուժերը պատրաստել ենք պաշտպանական մարտերի, ինչը, իհարկե, չի բացառում թշնամու հարձակման դեպքում հակահարձակողական գործողությունները: Իմ կարծիքով, կանխարգելիչ գործողությունների դոկտրինը մեր պայմաններում կիրառելի չէ: Այսքանով սահմանափակվենք:
Independent
— Կարո՞ղ է Հայաստանը հաղթել այս պատերազմում առանց Ռուսաստանի օգնության:
 
Սերժ Սարգսյան
-Խոսքը ավելի շուտ պետք է գնա խաղաղության, քան թե պատերազմում հաղթելու կամ պարտվելու մասին։
Երբ Խորհրդային միությունը քանդվելու շեմին էր, Լեռնային Ղարաբաղի ինքնապաշտպանական կոմիտեն, որը ես գլխավորում էի, ստանձնեց պաշտպանել մեր ժողովրդին էթնիկ զտումներից, որոնց ականատեսը եղանք Բաքվում, Սումգայիթում և այլ բնակավայրերում։ Միջազգային աղբյուրները նշում են, որ մինչ 1994թ. զինադադարը պատերազմը բոլոր կողմերի համար արժեցավ գրեթե 30,000 մարդու կյանք:
Մենք պաշտպանեցինք մեր օջախները, մենք հաղթեցինք պատերազմում, հրադադարի ռեժիմ հաստատվեց: Սակայն մենք չկարողացանք խաղաղություն հաստատել մի հարևանի հետ, որը երբեք չհրաժարվեց Ղարաբաղի անտառապատ լեռները նվաճելու իր անհագուրդ ցանկությունից: Ահա այս է պատճառը, որ մենք ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի միջազգային միջնորդների կարիք ունենք, որի համանախագահներից մեկը Ռուսաստանն է` իր հսկայական փորձով և հնարավորություններ

2020, հոկտեմբեր, հատված

Հայ ինժեներների փորձագիտական առաջարկը կամ մշակած տեխնոլոգիան չի անտեսվել Հնդկաստանում հրետանային համակարգերի արտադրական գործընթացում։

Սամվել Բաբայանը կարծում է՝ 44-օրյայի ժամանակ պետք էր ամբողջ Արցախը հանձնել Ադրբեջանին՝ «2023թ. արեցինք էն, ինչ որ պիտի անեինք էն վախտ»
■ Բայց Արցախյան առաջին պատերազմի ժամանակ Շուշիի ազատագրմանը մասնակից Սամվել Բաբայանի ուշագրավ հայտարարությունները «Ա1+»-ի հայտարարության ժամանակ այսքանով չեն սահմանափակվում: Նա հիշեցրել է 44-օրյայի ժամանակ իր հետ կապված մի վիճահարույց դրվագ՝ նշելով.
«Եթե հիշում եք, ես ասում էի՝ մի մարդու նման դուրս եկեք, պետք չի սենց զոհեր տալ, եթե քեզ զենք չեն մատակարարում, չի ցանկանում քո սայուզնիկը, որը 6 միլիարդի զենք է վաճառել Ադրբեջանին, և գիտեր, որ մի էդքան էլ Իսրայելն է վաճառել, Ուկրաինան և այլն, մոտ 20 միլիարդի զենք են վաճառել Ադրբեջանին: Եվ հիմա պատերազմ է սկսել, երբ հավատացրել էին իրանք, որ էդ պատերազմը չի լինելու, խաղաղ ենք էդ խնդիրը լուծելու, հիմա զենք չեն մատակարարում։ Ինչ է դառնում՝ մսաղացի բերա՞ն գնայինք, պետք չէր։ Պետք էր պայմանավորվել Ադրբեջանի հետ, 10 օր ժամանակ վերցնել և ամբողջովին դուրս գայինք, ինչը եղավ 2023 թվականին, ինչի՞ չարեցինք, սայուզնիկն էլ հասկանար իրա մեղքը, էն մեկն էլ, էն մեկն էլ: 2023 թվականին արեցինք էն, ինչ որ պիտի անեինք էն վախտ, ինչի՞ չարեցինք, ի՞նչն էր խնդիրը»:
Հիշեցնենք, որ InfoPort.am-ի տրամադրության տակ էր հայտնվել Արցախի այդ ժամանակվա նախագահի գլխավորությամբ 2020 թվականի նոյեմբերի 6-ին տեղի ունեցած Անվտանգության խորհրդի նիստից մի աուդիոձայնագրություն, որում Սամվել Բաբայանն իր տեսակետն է հայտնում Արցախում պատերազմի հետևանքով ստեղծված դժվարին իրադրության վերաբերյալ և ելքեր առաջարկում իրավիճակից:
«Խնդիրը հետևյալն է՝ պետք է Ռուսաստանի հետ բանակցել, բացատրել, որ Արցախը 10 օր ժամանակ է ուզում «բեզագավորռչնի կապիտուլյացիայի» համար»,- ընդգծում է այդտեղ նա:
Արդեն 2023 թվականին լրատվամիջոցներից մեկին տված հարցազրույցում Սամվել Բաբայանը գաղտնազերծել էր՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 6-ին Երևանում ում հետ և ինչ հարցով է բանակցություններ ունեցել:
Նշենք, որ 2020 թվականի նոյեմբերի 10-ին էլ Բաբայանը հայտնել էր «Արցախի հերոս» բարձրագույն կոչումից հրաժարման և Արցախի Հանրապետության Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի լիազորությունների դադարեցման որոշման մասին:
«Ես եկել եմ Արցախից նոյեմբերի 6-ին՝ Ղարաբաղի նախագահի խնդրանքով: Բանակցություններ եմ վարել այստեղ ռուսական մի ընկերության հետ, որը նայոմնիկներով է զբաղվում: Ամսի 6-ին ինձ գործուղում են այստեղ բանակցությունների, ես գալիս եմ բանակցեմ, որ նայոմնիկ գնա ստեղից, ու դուք ամսի 9-ին ղազագիր եք ստորագրում: Հիմա ես ի՞նչ պիտի անեի, պիտի հրաժարական տայի, սրա մասին է խոսքը: Ես լքել եմ պաշտոնը, որովհետև որպես ԱԽ քարտուղար՝ ուղարկում են բանակցությունների, և իմ թիկունքում ստորագրում փաստաթուղթ: Եթե անվստահելի եմ, ես ԱԽ քարտուղարի պաշտոնից հրաժարական եմ տվել և իմ «Արցախի հերոսի» մեդալը հանձնել՝ որպես պրոտեստ»,- նշել էր Արցախի ԱԽ նախկին քարտուղարը, ով բողոքելով ՌԴ-ի դաշնակցային վարքագծից, փաստորեն, ցանկացել է ռուսական մասնավոր ընկերության հետ համագործակցել, որտեղ առանց «վերևների» թույլտվության չի լինում:
Ի դեպ, պատերազմի ժամանակ ՌԴ-ից բավարար զենք եկել է Հայաստան, ինչի մասին վերջերս նույնիսկ գաղտնազերծում էր արել Անդրանիկ Քոչարյանը, և ինչի առնչությամբ դեռ պատերազմի օրերին ՌԴ-ի ղեկավարությանը բողոքել էր Ալիևը:
Ի վերջո, պատերազմը միայն զենքով չէ, որ հաղթում են, այլ ճիշտ կառավարմամբ, ճիշտ որոշումներով, բանակին չխանգարելով, բարոյահոգեբանական անհրաժեշտ ոգի ապահովելով, ինչի մասին ՊԲ նախկին ղեկավարը պետք է, որ լավ իմանա:
Ավելին, նա իր հնարավորության սահմաններում պետք է փորձեր չեզոքացնել այս խնդիրներն ու խայտառակ պարտության տանող վտանգներն ու անձանց: Բայց, փաստորեն, ընտրել է հանձնվելու ուղին, այն դեպքում, երբ բուն ռազմական գործողությունների ժամանակ շատ քիչ տարածք ենք կորցրել, և բանակը կարողացել է պահել Քարվաճառը, Աղդամը, Լաչինը, որոնք նոյեմբերի 9-ի փաստաթղթով են հանձնվել Ադրբեջանին:
Իսկ 2023 թվականին Արցախում տեղի ունեցածը մի օր պետք է բազմակողմանի քննության ենթարկվի, երբ ՀՀ-ում իշխանափոխություն լինի: Սա չի նշանակում, որ 1994 թվականի անժամկետ հրադադարից հետո սխալներ և բացթողումներ չեն եղել, ինչի մասին ևս խոսել է Բաբայանը «Ա1+»-ին տված հարցազրույցում:
Ի դեպ, Բաքվի «դատավարության» համատեքստում ժամանակ առ ժամանակ հիշում են Սամվել Բաբայանին՝ և՛ Առաջին պատերազմի թեմաներում, և՛ 2020 թվականի 44-օրյայի:

Ինչի՞ համար էին իրականում JF-17C Block-III կործանիչները բերվել Ադրբեջան
■  JF-17C Block-III կործանիչներն Ադրբեջան են բերվել «Indus Shield Alpha» ադրբեջանա-պակիստանյան ռազմաօդային համատեղ զորավարժության համատեքստում: Այս տեղեկությունն ավելի ուշ հաստատեցին նաև ադրբեջանական լրատվամիջոցները, այդ թվում՝ Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությանը մոտ կանգնած caliber.az-ը:
Իսկ զորավարժությունների նպատակն է՝ կատարելագործել երկու երկրների ռազմաօդային ուժերի միջև փոխգործակցությունը, մարտավարական կոորդինացիան և օպերատիվ համատեղելիությունը: Այսինքն, Ադրբեջան-Պակիստան համատեղ այս զորավարժությունը կենտրոնացած է օդային մարտի վարման ժամանակակից մարտավարության համատեղ մշակման, պլանավորման և առաքելության իրականացման վրա՝ տեխնոլոգիաների արագ զարգացման պայմաններում:
Բացի այս, «Indus Shield Alpha» ռազմական միջոցառումը ծառայելու է որպես կարևոր հարթակ օպերատիվ տեղեկատվության փոխանակմանը և հակաօդային պաշտպանության ոլորտում հնարավոր խնդիրների դեպքում համատեղ արձագանքման միջոցների ամրապնդմանը:
Բաքուն զորավարժության շրջանակում սեփական բազայում Պակիստանից Ադրբեջան կործանիչների վայրէջքը, տարհանումը, շրջադարձը և մնացած գործողությունները համարում է կարևոր JF-17C Block-III-երի հնարավորությունների գնահատման առումով, որոնք ձեռք բերելու պատրաստակամություն է հայտնել:
Այսինքն, սա թույլ է տալիս որոշում կայացնողներին գնահատել, թե ինչպես են կործանիչների համակարգերն աշխատում հրամանատարական և կառավարման ազգային ճարտարապետության շրջանակում՝ փոխգործակցությամբ առկա ՀՕՊ, հետախուզական և դիտարկման միջոցների հետ:
2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին ադրբեջանական լրատվամիջոցներից մեկի վերլուծականում նշվել է, որ հաշվի առնելով Պակիստան-Ադրբեջան-Թուրքիա ռազմավարական հարաբերությունները, հնարավոր է՝ ապագայում դեռևս գնահատման փուլում գտնվող թուրքական օդ-օդ Gökdoğan и Bozdoğan հրթիռներն ինտեգրվեն կործանիչներին:

Անդրանիկ Քոչարյանն ասում է պատերազմը կանգնեցնելու գին կար 2020 հոկտեմբերի 19-ին, իսկ նոյեմբերի 9-ին կանգնեցնելու գինը դրե՞լ է նժարին, համեմատե՞լ է։

Միակ բանը, որ նկատելի է` առաջվա նման Սամվել Բաբայանն անվանական 44-օրյայի ժամանակվա ռազմական ղեկավարությանը չի մեղադրում, մեղմվել է, ինչ հաշիվ է։

Թուրքական լրատվամիջոցի հաղորդմամբ, «Զանգեզուրի միջանցքի» բացման դեպքում Թուրքիայի լոգիստիկ դերն ամբողջությամբ կփոխվի, երկիրը կդառնա Եվրոպայի լոգիստիկ կենտրոնը։

Հիշու՞մ եք, որ ես ասում էի մի մարդու նման դուրս եկեք, պետք չի սենց զոհեր տալ, եթե քեզ զենք չեն մատակարարում, չի ցանկանում քո դաշնակիցը, ով 6 միլիարդի զենք է ծախել Ադրբեջանին, և գիտեր, որ մի էդքան էլ Իսրայելն է վաճառել և այլն։ Եվ հիմա պատերազմ է սկսել, երբ հավատացրել էին, որ էդ պատերազմը չի լինելու, խաղաղ ենք էդ խնդիրը լուծելու, հիմա զենք չեն մատակարարում։ Ինչ է ստացվում մսաղացի բերա՞ն գնայինք, պետք չէր։ Պետք էր պայմանավորվել Ադրբեջանի հետ, 10 օր ժամանակ վերցնել և ամբողջովին դուրս գայինք, ինչը եղավ 2023 թվականին, ինչի՞ չարեցինք։ 2023 թվականին արեցինք էն, ինչ պիտի անեինք էն վախտ։
Սամվել Բաբայան
Հ.Գ. Եվ սա ասում է Արցախի առաջին պատերազմին հող ազատագրած մարդը։ Այսինքն, փոխանակ Արայիկով, Նիկոլով մեկուսացնեիք, հաղթելու մասին մտածեիք, ասել է` էկեք հենց հիմա սաղ հանձնենք, դուրս գանք։ Իսկ զենք եկել է, և դրա պատճառով չես պարտվել։
Մի հարցում եմ համաձայն, որ որպես հաղթող կողմ, անժամկետ հրադադարից բացի, պիտի այլ թուղթ էլ ստացած լինեինք։ Բայց սա այլ խոսակցություն է։ Իսկ էս տեսակ պարտվողական միտքն աբսուրդ է…Էդքան տղերքի գլուխ կերան…Դե որ սենց եք մտածում, Առաջին պատերազմի վախտ էդ հարցերը լուծեիք… Գժանոց է լրիվ…

Ես զեկույցին չեմ ծանոթացել, բայց մոտավորապես պատկերացում ունեմ, քանի որ ինքս հարցաքննվել եմ, հարցեր են ուղղել, պատասխանել եմ այդ հարցերին, գիտեմ, թե այն անձինք, ովքեր քննվել են, ինչի մասին են խոսել։ Եվ ես էն ժամանակ էլ չեմ գտել, որ զեկուկցը կհրապարակվի, որովհետև էնտեղ կան սուր անկյուններ, որոնք չէին հրապարակվի։
…Ես հեռացա քննիչ հանձնաժողովից, բացատրելով, թե ոնց եմ պատկերացնում. երբ մարդ մի հանցագործություն է կատարում, լինում է պատճառ և հետևանք։ Ես ասել եմ էկեք պատճառը սկսենք քննել և գանք հասնենք հետևանքին, իրանք ասեցին չէ’, էկեք հետևանքից խոսենք։ Ես էլ ասեցի` դե ես դրան չեմ մասնակցում։ Իսկ սուր անկյունները, օրինակ, թե ոնց է կառավարվել, ինչ և ոնց է եղել։ Չպետք է էդ ձևի քննություն անեին, եթե արել են, պիտի հրապարակեին։ Ես գտնում եմ, որ էդ ձևի չպետք է լիներ։
Օրինակ, քննվո՞ւմ էր պատճառ-հետևանք, ընթացքում փաստաթղթերը գնար Քննչական կոմիտե, էնտեղից դատարան։ Եթե գրելու ենք, որ հետո արխիվ տանենք, իմաստը ո՞րն էր։

Սամվել Բաբայան