Category: Suren Surenyants

1920-ի պատմությունն է կրկնվելու, երբ Արևմուտքից ստացանք «կտեր»՝ հայտնվելով ռուս- թուրքական համաձայնությունների աքցանում
Ուկրաինացիները խոսում են «Խերսոնի ճակատամարտի» մասին, Ռուսաստանն օկուպացրած չորս շրջաններում ռազմական դրություն է հաստատում: Մոտենում է ուկրաինական պատերազմի ավելի դրամատիկական հանգրվան, որը կարող է կլանել աշխարհաքաղաքական բոլոր կենտրոնների ռեսուրսները: Նման իրավիճակը հայ- ադրբեջանական հարաբերությունները, ցավոք, ոչ թե կարգավորման, այլ նոր էսկալացիայի կարող է մոտեցնել, մանավանդ, որ Մոսկվան ու Արևմուտքը «երկրորդ ճակատ» բացելու հարցում հասցրել են միմյանց մեղադրել:
Աշխարհաքաղաքական «ճողվածքի» վտանգը կանխազգալով՝ Փաշինյանը «թղթե շերեփով» հայտնվել է Թվիթերում: Ամբողջ խնդիրն այն է, որ «թվիթերյան դիվանագիտությունը» իրական դիվանագիտության անզորության խոստովանություն է, Պրահայի գործընթացի փաստացի ձախողման արձանագրում: Չնայած դրա առաջին մեսիջը Մակրոնը տվեց՝ Պրահայից հաշված օրեր անց, փաստացի հրաժարվելով միջնորդական առաքելությունից ու անոնսավորելով Մոսկվայի ու Բաքվի օրակարգերի ներդաշնակությունը:
Հետաքրքիր է՝ ռուս- ադրբեջանական դաշինքն անոնսավորած Մակրոնն անվտանգային ի՞նչ առաջարկ է արել Փաշինյանին, թե՞ դարձյալ 1920-ի պատմությունն է կրկնվելու, երբ Արևմուտքից ստացանք «կտեր»՝ հայտնվելով ռուս- թուրքական համաձայնությունների աքցանում:

Ռազմական նոր բախումների ռիսկերը մեծանում են
Պաշտոնական մակարդակում Երևանն ու Բաքուն իրար հակադրվում են կոմունիկացիաների ապաշրջափակման հարցերում, փոխադարձաբար հնչում են մեղադրանքներ սահմանային կուտակումների վերաբերյալ: Պրահայի փխրուն պայմանավորվածություններն, ըստ էության, չեղարկվում են, եթե նույնիսկ եվրոպացի դիտորդները պատրաստվում են ժամանել Հայաստան:
Ռազմական նոր բախումների ռիսկերը մեծանում են, տա Աստված, սխալվեմ:

Պուտինը Փաշինյանին ու Ալիևին հրավիրել է հանդիպման՝ Ռուսաստանում: Երեկվա հարցազրույցում ենթադրել եմ, որ այդ հանդիպումը տեղի կունենա նոյեմբերին ու ըստ ամենայնի՝ Մոսկվան կողմերին կներկայացնի կոնկրետ առաջարկություններ:

Հայաստանի համար մի պատուհան է բացվել, որը պետք է օգտագործել. վաղը դարձյալ ուշ է լինելու
Անշուշտ, ԱՄՆ-ի ակտիվ միջամտությունը կայունության որոշակի գործոն է հայ- ադրբեջանական հարաբերություններում: Սակայն Հայաստանի քաղաքական էլիտան ու հասարակությունը մեծ սխալ արած կլինեն, եթե այս գործոնը չարաշահեն՝ ինչպես ժամանակին կարծեցին, թե արցախյան առաջին պատերազմից հետո Ռուսաստանը մշտապես երաշխավորելու է մեզ համար նպաստավոր ստատուս- քվոն:
Հիմա նույն իրավիճակն է:
Վաշինգտոնը Բաքվին ճնշում/ հորդորում է, որ վերջինս իր օրակարգը կամ դրա մի մասը բավարարված կարող է տեսնել բանակցային ճանապարհով՝ Ալիևին հետ պահելով կրակելուց: Այսպիսով, Հայաստանի համար մի պատուհան է բացվել, որը հնարավոր է դարձնում հարաբերությունների կարգավորման պայմանագիր ստորագրել Ադրբեջանի հետ:
Պետք է օգտվել այս պատեհությունից, որովհետև Վաշինգտոնը չունի Բաքվի վրա ազդելու անսահմանափակ ռեսուրսներ ու ի վերջո՝ չի երաշխավորում երկարատև մի ստատուս- քվո, որտեղ հակամարտության կողմերը չեն կարողանում գալ բանակցային լուծման:

Մարդիկ ինչքան ցինիկ ու ամբարտավան պետք է լինեն, որ երկու օրվա ընթացքում կուսակցականացնեն երկու ինքնավար մարմին՝ ԲԴԽ-ն ու ԿԸՀ-ն, և շարունակեն խոսել ժողովրդավարության մասին:

ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը «Միջուկային արմագեդոնի» ռիսկն ամենաբարձրն է համարել՝ Կարիբյան ճգնաժամից ի վեր: Արդյո՞ք Բայդենն ակնարկում է ուկրաինական ճգնաժամի բանակցային լուծման անհրաժեշտության մասին:

Քաղաքական նոր լուծումների անհրաժեշտություն
Կաթողիկոսը կշարունակի ջանքերը, որ Հայաստանի ու Արցախի նախկին նախագահները կրկին հանդիպեն:
Սա Մայր Աթոռի դիրքորոշումն է, որն, անշուշտ, հարգանքի արժանի է:
Մյուս կողմից, քաղաքական կոնսոլիդացիայի երկու հիմնական հասցեատերերը՝ Նիկոլ Փաշինյանը ու խորհրդարանական ամենախոշոր ընդդիմադիր դաշինքի առաջնորդ Ռոբերտ Քոչարյանն, ըստ էության, մերժել են երկխոսության գաղափարը:
Ըստ այդմ, նախկին նախագահների հանդիպման ձևաչափն ինչ-որ իմաստով կորցրել է ակտուալությունը:
Հիմա պետք է փնտրել քաղաքական այլ լուծումներ, որոնք մի կողմից, նպաստավոր միջավայր կապահովեն Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի, մյուս կողմից՝ ներքաղաքական կայունությունը ապահովելու, ճգնաժամը կանխելու համար:

Ոչ ադեկվատ քաղաքականության մաստեր կլաս՝ Ստեփանակերտից
Ի՞նչ մի դրական բան եք տեսնում Արցախի ԱԽ հայտարարության մեջ:
Հայաստանից պահանջվում է երկու բան՝ գոյություն չունեցող բանակցային ձևաչափում Արցախի մասնակցության վերականգնում ու ԼՂ անկախության միջազգային ճանաչման օրակարգի հետապնդում:
Երկուսն էլ անիրական օրակարգեր են, ընդ որում՝ անգամ մինչև 44-օրյա պատերազմը:
Ստեփանակերտը իր պահանջները փաթեթավորում է «Հայաստանի ու Արցախի շահերը պետք է դիտարկել մեկ ամբողջության մեջ» թեզով:
Սա ոչ ադեկվատ քաղաքականության մաստեր կլաս է. դրա հիմնական միտքն այն է, որ Հայաստանը և Ղարաբաղը նույն ճակատագիրն ունեն:
Անկարելի է լուրջ ընդունել այս մեսսիջը, եթե, իհարկե, Փաշինյանը չի ցանկանում՝ Արայիկ Հարությունյանի միջոցով, ալիբի ստեղծել Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը տապալելու համար:
Ի դեպ, այս սցենարն ավելի սարսափելի է…