Category: Suren Surenyants

ԱԺ նախագահի փողոցային վարքագիծը

Իմնեմնիմի փոդքաստի հերթապահը դարձյալ ես եմ` Արմինե Ադիբեկյանի հետ միասին, շատ հետաքրքիր հյուրերով։
Հետևեք ժամը 22:00-ից։
https://www.youtube.com/live/Va_hfEzirlE?si=1rZR8sgj6Gir2iUz

🔴 Փաշինյանի հրեշավոր խոստովանությունը․ 2020-ի պատերազմը՝ գիտակցված ընտրություն
Այսօր ԱԺ–կառավարություն հարցուպատասխանի ժամանակ Նիկոլ Փաշինյանը հրեշավոր հայտարարություն է արել: Նա ասել է. «Գիտակցված զոհողության մենք գնացել ենք 2020թ․ և, արդյունքում, ձեռք ենք բերել պետություն և անկախություն։ Սրանից առաջ էդ բոլոր զոհողությունների հեղինակը մենք չենք եղել, մեզ տարել են կառափնարան և զոհել են իրենց շահերին։ Առաջին անգամ մենք զոհողության ենք գնացել մեր պետության համար, մեր շահերի համար, մեր ապագայի համար, մեր ինքնության համար»։
Սա հստակ քաղաքական ուղերձ է՝ 2020 թվականի աղետաբեր պատերազմն ու պարտությունը ներկայացնել որպես գիտակցված և իբր արդարացված որոշում։
«Գիտակցված զոհողություն»՝ նշանակում է գիտակցված որոշում։ Այսինքն՝ Փաշինյանն, ըստ էության, ընդունում է, որ 2020 թվականի պատերազմը եղել է ոչ թե անխուսափելի ճակատագիր, այլ իր ընտրության արդյունք։ Իսկ եթե դա ընտրություն է եղել, ապա խոսքը արդեն ոչ թե սխալի, այլ՝ քաղաքական պատասխանատվության ծանրագույն դրսևորման մասին է։
Ավելին, նա փորձում է պարտությունը ներկայացնել որպես «ձեռքբերում»՝ այն կապելով պետության և անկախության հետ։ Սա իրականության ցինիկ խեղաթյուրում է, վտանգավոր նարատիվ։
Հայաստանը անկախ պետություն է 1991 թվականից, և որևէ պատերազմ, առավել ևս՝ պարտությամբ ավարտված, չի կարող վերածվել անկախության «ձեռքբերման» հիմնավորման։ Սա պարտության արդարացում է՝ բառախաղի միջոցով։
«Զոհողություն» եզրույթի կիրառումն այս համատեքստում հատկապես ցինիկ է։ Զոհողությունը ենթադրում է բարձր նպատակ՝ արդարացված արդյունքով։ Սակայն երբ արդյունքը հազարավոր զոհեր են, կորսված տարածքներ և խաթարված անվտանգություն, ապա «զոհողություն» բառը դառնում է քողածածկույթ:
Փաշինյանը նաև փորձում է անցյալը ներկայացնել որպես «կառափնարան տանելու» պատմություն՝ իրեն վերագրելով իբր առաջին «ինքնիշխան որոշումը»։
Բայց հենց ինքն իրեն հակասում է:
Եթե 2020-ին եղել է գիտակցված ընտրություն, ապա դրա պատասխանատվությունը չի կարող տեղափոխվել նախկինների վրա։ Այդ որոշումը կայացրել է հենց Փաշինյանը՝ իր հետևանքների համար ամբողջական պատասխանատվությամբ։
Իրականում գործ ունենք մտածողության հետ, որտեղ պարտությունը ներկայացվում է որպես անհրաժեշտություն, կորուստը՝ որպես արժեք, իսկ պատասխանատվությունը՝ որպես անցյալին վերագրվող բեռ։
Փաշինյանի հայտարարությունից հետո տրամաբանական հարց է առաջանում, թե արդյո՞ք նա այս նույն տրամաբանությամբ Հայաստանը կրկին կտանի նոր «գիտակցված զոհողությունների» ճանապարհով։
Անկասկած, եթե առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններում չգործի քաղաքական պատասխանատվության ինստիտուտը և այս անփառունակ իշխանությունը կրկին վերատադրվի:

🔴 Պետությունը նույնացված է իշխանության հե՞տ․ Միրզոյանի վտանգավոր բանաձևը
Արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանի օրերս արած  հայտարարությունը, թե «եթե ընդդիմությունը հաղթի ընտրություններում, Հայաստանի անկախ Հանրապետության գոյությունը կհայտնվի մեծ կասկածի տակ», պետականության և իշխանության նույնականացման վտանգավոր փորձ է։
Բարձրաստիճան պաշտոնյան, ըստ էության, առանց որևէ ապացույցի ընդդիմությանը վերագրում է պետության գոյությանը սպառնացող վարքագիծ։ Սա քաղաքական մերկապարանոց պիտակավորում է, որը չի համապատասխանում պետական պատասխանատվության նվազագույն չափանիշներին։
Քաղաքական հարթությունում գործ ունենք վաղուց կիրառվող տեխնոլոգիայի հետ՝ իշխանությունը ներկայացվում է որպես խաղաղության երաշխավոր, իսկ ընդդիմությունը՝ որպես պատերազմի աղբյուր։ Այս պարզեցված սխեման ընտրողի վարքագծի վրա ազդելու փորձ է՝ վախի գործոնի միջոցով։ Հասարակությանը փաստացի ներկայացվում է կեղծ երկընտրանք՝ ոչ թե ծրագրերի և լուծումների, այլ վախի և «կայունության խոստման» միջև։
Ամենախնդրահարույցը, սակայն, Միրզոյանի պետական կարգավիճակն է։ Արտաքին գործերի նախարարը, որի առաքելությունը պետության շահերի ներկայացումն է արտաքին հարաբերություններում, ներքաղաքական պայքարում հանդես է գալիս կոշտ, կողմնակալ ձևակերպումներով։ Արդյունքում դիվանագիտական ինստիտուտը քաղաքականացվում է և աստիճանաբար կորցնում իր համազգային բնույթը։
Ի վերջո, այս հայտարարությունը պետք է դիտարկել ավելի լայն համատեքստում։ Երբ իշխանությունը իրեն ներկայացնում է որպես պետության գոյության միակ երաշխավոր, ձևավորվում է վտանգավոր տրամաբանություն՝ իշխանության փոփոխությունը նույնացվում է պետականության կորստի հետ։ Սա հակասում է ժողովրդավարության հիմնարար սկզբունքին ու ավտորիտար մտածողության դրսևորում է:
Մեծ հաշվով, խնդիրը Փաշինյանի և նրա թիմի քաղաքական մտածողությունն է, որը սահմանափակում է մրցակցությունը, մանիպուլացնում է հանրային վախերը և պետական ինստիտուտները ենթարկում է կուսակցական շահերին։

Իշխանության ներկայացուցիչները շարունակում են տարածել կեղծ նարատիվներ, որոնցից կարող է օգտվել միայն Ալիևը:
Իմ անդրադարձը դիտեք ժամը 22:30-ին
https://youtu.be/bOBOkH6OgAk?si=l-TB13hmfdAjvk_v

🛑 «Կարտոֆիլ ուտողներ»․ պոպուլիզմի նոր փաթեթավորումը
Հայաստանի ներքաղաքական դիսկուրսում վերջին տարիներին ձևավորվել է հստակ մի միտում․ քաղաքական խոսքը աստիճանաբար պարզեցվում է՝ հաճախ իջնելով կենցաղային, երբեմն էլ կոպիտ պատկերավոր ձևակերպումների մակարդակի։
Նիկոլ Փաշինյանի «կարտոֆիլ ուտողներ», «լավաշ ուտողներ», «սև իկռա ուտողներ» բաժանումները հենց այս միտման բնորոշ դրսևորումներից են։
Փաշինյանի խոսքը դասական պոպուլիստական հռետորաբանության օրինակ է։ Հասարակությունը բաժանվում է «պարզ ժողովրդի» և «էլիտայի», իսկ իշխանությունը փորձում է ներկայանալ որպես ժողովրդի բնական շարունակություն, անգամ այն դեպքում, երբ արդեն ձևավորվել է որպես հասարակությունից կտրված, օտարացած ինստիտուցիոնալ և սոցիալական շերտ։
Ութ տարի իշխանության գտնվելու պայմաններում «մենք նույնն ենք, ինչ ժողովուրդը» թեզը աստիճանաբար կորցրել է իր արժանահավատությունը, հատկապես երբ սոցիալ-տնտեսական խնդիրների զգալի մասը մնում է չլուծված։ Այս իրավիճակում պոպուլիզմը դադարում է լինել մոբիլիզացնող գործիք և ավելի շուտ վերածվում է քաղաքական պատասխանատվությունից խուսափելու միջոցի։
Միևնույն ժամանակ, նման հռետորաբանությունը պայմանավորված է ոչ միայն իշխանության ընտրությամբ, այլ նաև ընդդիմության տևական բացերով։ Տրանսպորտով աշխատանքի գնացող քաղաքացին, փոքր բիզնեսի ներկայացուցիչը, ոչ նոմենկլատուրային մտավորականը հաճախ չեն տեսնում իրենց շահերի հստակ արտահայտումը ընդդիմադիր դաշտում։ Արդյունքում ձևավորվում է ներառականության վակուում, որը լցվում է պարզ, հասկանալի, բայց մակերեսային նարատիվներով։
Այս պայմաններում ընտրական վարքագիծը հաճախ ձևավորվում է ոչ թե ծրագրային ընտրության, այլ պրիմիտիվ կարգախոսների ազդեցության ներքո։ Պարզ, հուզական և «ծանոթ» լեզուն մրցունակ է դառնում ավելի բովանդակային, սակայն վատ կոմունիկացված առաջարկների նկատմամբ։ Քաղաքական մրցակցությունը տեղափոխվում է մի հարթություն, որտեղ գերակշռում է ոչ թե քաղաքականության որակը, այլ դրա ներկայացման արդյունավետությունը։
Երկարաժամկետ հեռանկարում այս միտումը պարունակում է լուրջ ռիսկեր։ Խորանում է հասարակական բևեռացումը, նեղանում է քաղաքական քննարկման բովանդակությունը, իսկ պատասխանատվության ինստիտուտը թուլանում է։ Քաղաքականության «կենցաղայնացումը» ստվերում է համակարգային խնդիրները՝ տնտեսության կառուցվածքը, սոցիալական արդարության հարցերը, պետական կառավարման արդյունավետությունը։
Անհրաժեշտ են համակարգային լուծումներ:
Իշխանությունը պետք է անցնի հաշվետու կառավարման հստակ օրակարգի, իսկ ընդդիմությունը պետք է կարողանա ձևակերպել հասկանալի, վստահելի և բովանդակային այլընտրանք այն սոցիալական շերտերի համար, որոնք այսօր իրենց ներկայացված չեն զգում։
Միայն այս դեպքում հնարավոր կլինի քաղաքական դիսկուրսը վերադարձնել բովանդակային դաշտ և սահմանափակել պոպուլիզմի ազդեցությունը հանրային կյանքի վրա։

Հարցազրույց LiveNews-ին
https://www.youtube.com/live/AImF5Pfej5g?si=LqIBi6H9Cr_BlJCV

Րոպեներ անց՝ 22:30-ին, միացեք իմ յութուբյան ալիքին և դիտեք իմ անդրադարձը Փաշինյանի վերջին ջղաձիգ հայտարարություններին
https://youtu.be/StCOn8PrmPs?si=Fp2nCqq9yKx5A6-7

🔴 Փաշինյանի նպատակը՝ սահմանադրական մեծամասնություն Ալիևի համար
Նիկոլ Փաշինյանի վերջին հայտարարությունները բացահայտում են նրա քաղաքական ռազմավարության իրական բովանդակությունը։ Այսօր՝ Երևանում անցկացված քարոզարշավից հետո, նա կրկին բարձրաձայնել է այն հարցը, թե ինչ կլինի, եթե «Քաղաքացիական պայմանագիրը» չստանա բավարար աջակցություն, և փաստացի վերահաստատել է իր առանցքային թեզը՝ իշխանության կորուստը հավասարեցնելով պատերազմի վտանգին։ Միաժամանակ, նա կրկին շեշտել է ապագա Ազգային ժողովում սահմանադրական մեծամասնություն ապահովելու անհրաժեշտությունը։
Փաշինյանը հասարակությանը ներկայացնում է կեղծ, բայց «ազդեցիկ» երկընտրանք՝ կամ իր իշխանության շարունակություն, կամ պատերազմ։ Սա դասական քաղաքական տեխնոլոգիա է, որտեղ հանրային վախը վերածվում է ընտրական գործիքի։
Սակայն այս հռետորաբանության խորքում առկա է հստակ նպատակ։ Փաշինյանի համար սահմանադրական մեծամասնությունը ինքնանպատակ չէ։ Այն անհրաժեշտ է, որպեսզի հնարավոր դառնա իրականացնել Սահմանադրության փոփոխություն, ինչը, իր հերթին, ուղղակիորեն կապված է Ադրբեջանի կողմից առաջ քաշվող պահանջի հետ։
Իլհամ Ալիևը բազմիցս հայտարարել է, որ Հայաստանի Սահմանադրությունը պետք է փոփոխվի՝ հատկապես Անկախության հռչակագրին վերաբերող դրույթների մասով։ Այս պահանջը վաղուց դուրս է եկել երկկողմ հռետորաբանության շրջանակներից և դարձել է միջազգային քննարկումների մաս։ ԱՄՆ Ազգային հետախուզության տնօրենի գրասենյակի «2026 թվականի սպառնալիքների տարեկան գնահատականը» նույնպես արձանագրում է, որ սահմանադրական փոփոխությունը մնում է խաղաղության համաձայնագրի ճանապարհին առանցքային խոչընդոտներից մեկը, որի լուծումը ենթադրում է հանրաքվե՝ անկանխատեսելի արդյունքով։
Այս համատեքստում Փաշինյանի պնդումը սահմանադրական մեծամասնության անհրաժեշտության մասին ստանում է հստակ քաղաքական իմաստ։ Այդ մեծամասնությունը նրան անհրաժեշտ է՝ Ալիևի պահանջով Սահմանադրությունը փոխելու համար։
Արդյունքում ձևավորվում է պարզ, բայց վտանգավոր շղթա՝
իշխանության վերարտադրություն → սահմանադրական մեծամասնություն → Սահմանադրության փոփոխություն → Ալիևի պահանջների բավարարում → Հայաստանի վերածում ադրբեջանական ենթապետության։
Այսպիսով, Փաշինյանի ձևակերպած «եթե մենք չլինենք՝ կլինի պատերազմ» թեզը փաստացի վերածվում է այլ բովանդակության․ պատերազմից խուսափելու միակ ճանապարհը ներկայացվում է որպես իր թիմի լիակատար քաղաքական գերիշխանություն և այդ գերիշխանության միջոցով Սահմանադրության փոփոխություն՝ Բաքվի պահանջներին համապատասխան։
Սակայն այս տրամաբանությունը բախվում է քաղաքական իրականությանը։ Սոցիոլոգիական տվյալները ցույց են տալիս, որ «Քաղաքացիական պայմանագիրը» չի կարողանա ապահովել նույնիսկ պարզ մեծամասնություն, էլ չասած՝ սահմանադրական։
Այս պայմաններում իշխանության վերարտադրությունը հնարավոր է ապահովել վարչական ռեսուրսի և ընտրակեղծարարության միջոցով, ինչը մեծացնում է հետընտրական ճգնաժամի հավանականությունը։ Հանրային վստահության խաթարումը կարող է հանգեցնել ներքաղաքական լարվածության սրմանը՝ ընդհուպ համակարգային ճգնաժամի։
Հայաստանը կանգնած է պատմական ջրբաժանի առջև:

⚡️⚡️⚡️Փաշինյանի սնանկությունը՝ ուղիղ եթերում
Երևանի մետրոպոլիտենում տեղի ունեցած միջադեպը, որտեղ Նիկոլ Փաշինյանը բարձր տոնով և ակնհայտ ագրեսիվ վարքագծով դիմել է արցախցի կնոջը՝ 1993 թվականին Արցախյան ազատամարտում զոհված դաշտային հրամանատար Մերուժան Մոսիյանի դստերը՝ Արմինե Մոսիյանին, բացահայտում է իշխանության արժեքային սնանկությունը։
Խնդիրը միայն էթիկայի խախտումը չէ, խնդիրը քաղաքական պատասխանատվությունից հետևողական խուսափումն է՝ զուգակցված հասարակության ներսում բաժանարար գծերի գիտակցված խորացմամբ։
Փաշինյանի կողմից օգտագործված «փախածներ» ձևակերպումը բացահայտում է ոչ միայն քաղաքական ցինիզմ, այլև իրականության միտումնավոր աղավաղում։
Արցախցիները չեն «փախել»։ Նրանք դարձել են Ադրբեջանի ցեղասպան քաղաքականության զոհերը՝ միաժամանակ կրելով նաև Փաշինյանի ուրացման քաղաքականության հետևանքները։
Պետությունը, որը չի ապահովել իր քաղաքացիների անվտանգությունը, չունի բարոյական իրավունք նրանց մեղադրելու կամ պիտակավորելու։
Առավել վտանգավոր է խնդրի ներքին՝ հասարակական շերտը։
Այսպիսի հռետորաբանությունը ոչ միայն արդարացնում է քաղաքական ձախողումները, այլև ձևավորում է վտանգավոր նարատիվ՝ ուղղված արցախահայության դեմ։ «Փախածների» պիտակը վերածվում է սոցիալական ստիգմայի, որը քայքայում է հանրային համերաշխությունը և խորացնում արդեն իսկ առկա անվստահությունը։
Պետության ղեկավարը, որը հանրային վայրում, մանկահասակ երեխայի ներկայությամբ, մատ է թափ տալիս և բղավում նրա մոր, պատերազմի զոհի ընտանիքի անդամի վրա, ոչ միայն խախտում է քաղաքական վարքագծի տարրական նորմերը, այլ ցուցադրում է իշխանության մի մոդել, որտեղ ագրեսիան փոխարինում է պատասխանատվությանը, իսկ մեղադրանքը՝ հաշվետվողականությանը։
Այս միջադեպը ևս մեկ անգամ վկայում է, որ Հայաստանի ճգնաժամը միայն արտաքին չէ։ Այն խորապես ներքին է՝ պայմանավորված իշխանության քաղաքական և արժեքային ճգնաժամով։
Նման իշխանությունը դարձել է ազգային անվտանգության սպառնալիք: