Category: Vardan Voskanyan

Երեկ Իրանի ԱԳ նախարարը «X» սոցիալական ցանցում գրել է, որ իրանական քաղաքակրթությունն ունի պաշտպանվելու երեք հազարամյակների պատմություն։
Իրականում կան նաև ակադեմիական ուսումնասիրություններ, որոնցում շեշտվում է, որ Իրանի պատմությունն ինքը դիմադրության պատմություն է՝ դիմադրություն, որը պայմանավորված է նաև բարդ աշխարհագրական և բնակլիմայական պայմաններով, որոնք իրանցիները հազարամյակների ընթացքում սովորել են օգտագործել թե՛ երկրի զարգացումն ապահովելու և թե՛ հակառակորդների դեմ դիմադրություն կազմակերպելու նպատակներով։
Ուշագրավ է, որ ներկայիս Իսլամական Հանրապետության ԱԳ նախարարն իր գրառմանը կցել է Նաղշ-ե Ռոստամի՝ 3-րդ դարի մինչիսլամական հայտնի պատկերաքանդակի լուսանկարը, որտեղ պատկերված է հռոմեական երեք կայսեր հաղթած Սասանյան արքայից արքա Շապուհ Ա-ն, որի առաջ ծնկի է եկել Եդեսիայի ճակամարտում պարտությունից հետո գերի ընկած Վալերիանոս Ա կայսրը։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanian

Երեկ Իսրայելի Դիմոնա և Արադ քաղաքներում ավերածություններ գործած իրանական հրթիռներն, ըստ իսրայելական կողմի՝ անցել են այդ երկրի բարդ և բազմաշերտ ՀՕՊ համակարգերը, որոնք աշխատում են ամերիկյան արբանյակներից ստացվող տվյալների հիման վրա։
Ըստ իսրայելական հեռուստաալիքի՝ իրանական հրթիռներին փաստացիորեն հակազդում է ոչ թե այս երկրի, այլ ամերիկա-իսրայելական միասնական ՀՕՊ-ը, որն էլ իրանական բալիստիկ հրթիռները փաստորեն կարողացել են հաղթահարել։
Իրանը պնդում էր, որ աստիճանաբար սկսելու է կիրառել տեխնոլոգիապես ավելի կատարելագործված հրթիռներ, և կարծես երեկվա խոցումներն իրականացվել են հենց դրանցով։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanian

Չնայած քարոզչական տիրույթում հաճախ են ուռճացված ներկայացվում իսրայելական հնարավորություններն Իրանի դեմ պատերազմում, սակայն հենց Թել-Ավիվում հասկանում են, որ առանց ԱՄՆ-ի համակողմանի օժանդակության, նման ծավալների պատերազմ Իրանի դեմ միայնակ վարելու համար Իսրայելը չունի բավարար ռազմավարական խորք և ռեսուրսներ։
Այս մասին, ի դեպ, անթաքույց հայտարարվում է նաև ներիսրայելական հանրային տիրույթում՝ առանց Իսրայելի ինքնիշխանության մասին սնապարծ և ամպագորգոռ հայտարարությունների։
Իսրայելական ռուսալեզու հեռուստաալիքի եթերում մեկնաբանը խոսում է հենց այդ մասին։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanian

Դեռևս պատերազմի սկզբում Իրանի ԱԳ նախարար Արաղչին հարցազրույցներից մեկում նշել էր, որ իրենք գործելու են «ակն ընդ ական» սկզբունքով։
Այսօր Իսրայելը հարված էր հասցրել Իրանի Նաթանզի միջուկային ենթակառուցվածքներից մեկին։
Այժմ համացանցը ողողված է Իսրայելի միջուկային տեխնոլոգիաների կենտրոն Դիմոնա քաղաքին հասցված իրանական հրթիռային հարվածի կադրերով։
Բազմիցս եմ նշել, որ այս պատերազմում իրանական ռազմավարությունը շատ տարբեր է նախորդից՝ լարման ավելացմանը պատասխանել էլ ավելի մեծ լարումով և ոչ մի խորհրդանշական պատասխան հարված։
Միջուկային ենթակառուցվածքներին հարվածներն անասելի վտանգավոր են, բայց այս խելագարությունն Իրանը չէ, որ սկսել է։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanian

Քչերն են նկատել, որ Նախիջևանի օդանավակայանին հասցված հարվածի կապակցությամբ հանդուգն արձագանքից հետո, Բաքվի բարբարոսական վարչախմբի պարագլուխն այժմ Իրանի հետ հարաբերություններում իրեն պահում է, ռուսական ասացվածքի, «ջրից ավելի լուռ, խոտից ավելի ցածր» («тише воды, ниже травы») սկզբունքով, այսինքն՝ ձգտում է ավելորդ հակաիրանականությամբ աչքի չընկնել։
Երեկ Իրանի հոգևոր առաջնորդի՝ նովրուզյան ուղերձում խոսվում էր այն մասին, որ ԱԹՍ-ներով կամ հրթիռային հարձակումների թիրախ դարձած երկրներից, Իրանը հարվածներ չի հասցրել Օմանին և Թուրքիային, մինչդեռ արհեստածին Ադրբեջանի մասին ոչ մի խոսք չկար՝ հանգամանք, ինչն ինքնին խոսուն է։
Կարծում եմ՝ Բաքվում շատ արագ հասկացել են, որ Իրանում կա նոր հոգևոր առաջնորդ և ռազմաքաղաքական ավելի երիտասարդ, եռանդուն ու վճռական թիմ, որոնց հետ հանդուգն «կատակները» վտանգավոր են։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanian

ԱՄՆ-ը ժամանակավորապես հանել է իրանական նավթի վրա կիրառվող պատժամիջոցների մի մասը՝ փորձելով կարգավորել գները նավթի համաշխարհային շուկայում։
Խոսքը վերաբերում է արդեն իսկ տանկերներում բարձված և ջրի վրա գտնվող իրանական նավթի մոտ 150-200 միլիոն բարելի մասին։
Իրանական արձագանքը այս ամենին շատ հետաքրքրիր է՝ «Մենք վաճառել և վաճառում ենք մեր նավթը՝ առանց որևէ մեկից թույլատրություն վերցնելու»:
Ստացվել է մի հետաքրքիր իրավիճակ, երբ այս պատերազմում իրանցիներն արդեն երկրորդ անգամ ստիպում են հակառակորդներին հետ քայլ անելու՝ սկզբում իրենց նավթագազային արդյունաբերությանը չհարվածելու, իսկ այնուհետ՝ դրա արտադրանքի վաճառքին չխոչընդոտելու։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanian

Դատելով իրանական ԶԼՄ-ների հրապարակումներից, ինչպես նաև իրանական ԶՈւ-երի «Խաթամ ալ-Անբիա» կենտրոնական շտաբի քիչ առաջ տարածած զգուշացումից, իրանական կողմը, հավանաբար, որոշակի ազդանշաններ ունի, որ ԱՄԷ-ի տարածքից պատրաստվում են հարձակումներ Պարսից ծոցի իրանական կղզիների ուղղությամբ։
Այս պատերազմի համատեքստում Իրան-ԱՄԷ հարաբերություններում լարվածության մակարդակը պարբերաբար աճ է գրանցում՝ հատկապես այն բանից հետո, երբ Իրանի ԱԳ նախարար Արաղչին ուղիղ տեքստով մեղադրեց ԱՄԷ-ին այդ երկրի տարածքն իրանական Խարգ կղզու վրա ամերիկյան հարձակման համար տրամադրելու մեջ։
Միջազգային ԶԼՄ-ներում տևական ժամանակ է, ինչ պարբերաբար շրջանառվում են կարծիքներ, որ ԱՄՆ-ը կարող է ցամաքային գործողություն իրականացնել իրանական կղզիները գրավելու նպատակով, ինչը պատերազմին կհաղորդի էլ ավելի վտանգավոր և արյունալի բնույթ։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanian

Իրանական քաղաքակրթությունն աշխարհի այն քիչ քաղաքակրթություններից է, որը մինչև օրս պահպանում է սեփական տոմարը և Նոր տարին։
Իրանական Ամանորի անվանումը՝ «Նովրուզ», պարսկերենից թարգմանաբար բառացիորեն նշանակում է «Նոր օր» (պրակ.՝ نو [nou] «նոր» և روز [ruz] «օր»]):
Հնդեվրոպական մակարդակում պարսկերենի վերոնշյալ բառերը ուղիղ ցեղակից են հայերենի «նոր» և «լույս» ձևերին։
Իրանական հսկայական մշակութային ազդեցության շնորհիվ Նովրուզը տարածում է ստացել Չինաստանի արևմուտքից մինչև Բալկաններ բնակվող բազմաթիվ ժողովուրդների շրջանում։
#դարձիր_իրանագետ
🆔 @vardan_voskanian

Իրանի դեմ պատերազմի համատեքստում մեզանում ավելի քիչ է ուշադրություն դարձվում դրա մեկ այլ՝ լիբանանյան թատերաբեմին, որտեղ կատաղի բախումներ են Իսրայելի և շիայական «Հիզբալլահի» միջև։
Դատելով առկա տեղեկատվությունից, ամենայն հավանականությամբ, նախապես ծրագրված է եղել «Հիզբալլահի» դեմ դուրս բերել Սիրիայի նոր կառավարության զորամիավորումներին, որոնք տեղակայվել էին Լիբանանի սահմանի երկայնքով մեկ։
Սակայն երեկ և այսօր տեղի են ունեցել զինված բախումներ Իսրայելի և Սիրիայի միջև, քանի որ վերջինիս զորամիավորումներն այդ երկրի հարավում, փորձելով օգտվել իրավիճակից, հարձակում են գործել Իսրայելի դաշնակից դրուզների վրա։
Փաստացիորեն, ստացվել է նախապես ծրագրվածի բոլորովին հակառակը, և իսրայելական կողմը բախվել է իր դեմ նոր լարվածության օջախի։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanian

Եթե փորձենք հընթացս վերլուծել պատերազմում Իրանի ռազմավարությունը, ապա պարզ է, որ այս երկիրը ձգտում է վարել ոչ թե իրեն պարտադրված, այլ սեփական պատերազմը։
Սա ենթադրում է հակառակորդների կողմից ծրագրված հնարավորին սահմանափակ, կարճատև և ոչ այդքան թանկարժեք պատերազմը վերածել հնարավորին ընդարձակ, երկարատև և մեծ գին ունեցող բախման։
Իրանի աշխարհագրությունն ինքը ենթադրում է նման պատերազմի համար հնարավորություններ, այն դեպքում, երբ հակառակորդներից մեկը ստիպված է իր երկրից հեռու խոցելի միջավայրում վարել այդ պատերազմը, իսկ մյուսը չունի աշխարհագրական խորք և ռեսուրսներ նման ծավալի երկարատև բախման համար։
Մեկ այլ կարևոր փոփոխություն էլ նկատելի է. եթե Իրանի նախորդ ղեկավարությունը պատերազմի հարցում ավելի չափավորական էր և կարող էր բավարարվել լարվածությունն իջեցնելուն միտված խորհրդանշական գործողություններով, ապա ներկայիս համեմատաբար երիտասարդ և եռանդուն ռազմաքաղաքական թիմը, դատելով արդեն իսկ արձանագրված փաստերից, գերադասում է իրական ցավոտ հարվածներով հնարավորին մեծացնել լարումը՝ նպատակ ունենալով այն դարձնել հակառակորդի համար անսպասելի և անկառավարելի։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanian