Category: Vardan Voskanyan

Ոչ ոք չի կարող պնդել, թե ինչ որոշում կընդունի ԱՄՆ նախագահ Թրամփը՝ Իրանի հետ բանակցելո՞ւ, թե՞ ռազմական հարված հասցնելու։
Սակայն Իրանի հետ առևտրի համար 25 տոկոս տարիֆի նշանակման նոր պատժամիջոցը, ցույց է տալիս, որ Սպիտակ տանն առնվազն չեն հավատում, որ նույնիսկ ռազմական հարվածի դեպքում Իրանում տեղի կունենա իշխանափոխություն։
Հակառակ պարագայում անիմաստ է թվում, նոր պատժամիջոցի կիրառումը։ Սա կողմնակի ցուցիչ է, որ կամ հարված չի լինի և առաջնայնությունը կտրվի բանակցությանը, կամ հարվածը կլինի խորհրդանշական։
Կրկնեմ սակայն, որ այս ամենը ենթադրություն է, և ոչ ոք, բացի Թրամփից ու նրա մերձավոր կառավարական թիմից, չի կարող հստակ պնդել, թե ինչ է լինելու։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan

Որքան էլ առաջին հայացքից պարադոքսալ թվա, բայց այս անգամ կարծես թե Իսրայելը շահագրգիռ չէ ԱՄՆ կողմից Իրանի նկատմամբ ռազմական գործողությամբ։
Պատճառները հավանաբար մի քանիսն են, բայց, կարծում եմ՝ առաջնայինն այն է, որ 12-օրյա պատերազմի փորձը ցույց տվեց, որ Իրանի կողմից Իսրայելի տարածքի հրթիռակոծումը նկատելի ռազմական, տնտեսական և ներքաղաքական իմիջային հարված է հասցնում Թել-Ավիվի իշխանություններին՝ հատկապես, եթե հաշվի առնենք իսրայելական հասարակության հոգնածությունը մշտական պատերազմներից։
Իսրայելում չեն կասկածում, որ ԱՄՆ հարձակման դեպքում իրենց երկիրը ևս կթիրախավորվի Իրանի կողմից, դրանից բխող բոլոր բացասական հետևանքներով։
Ուշագրավ է, որ այս առումով էրդողանական վարչախումբը նույնպես կողմնակից չէ Իրանի վրա ԱՄՆ հարձակմանը։ Թուրքական շահը պահանջում է Իսրայելին և Սաուդյան Արաբիային զսպելու ունակ բավարար ուժով, սակայն տարածաշրջանային լայն հավակնություններ չունեցող Իրանի առկայություն, որը վերահսկում է նաև Թուրքիայի համար կենսական նշանակության քրդական խնդրի կարևոր հատված։
Պարսից ծոցի արաբական երկրները ևս չեն ցանկանում Իրանի նկատելի թուլացում, քանի որ այդ դեպքում Սաուդյան Արաբիայի ազդեցության հնարավոր աճը՝ հատկապես Եմենում սրված ԱՄԷ-Սաուդյան Արաբիա հակամարտության ֆոնին, անհանգստացնում է այս պետություններին։
Ինքը՝ Սաուդյան Արաբիան, նույնպես չափազանց թույլ Իրանի կողմնակից չէ, որովհետև այս դեպքում վտանգ կա Իսրայելի և Թուրքիայի տարածաշրջանային ազդեցության աճի։
Կարճ ասած՝ Իրանն ապահովում է համաշխարհային գերտերությունների կողմից դեռևս վերջնականապես չբաժանված աշխարհում Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանային բարդագույն հավասարակշռության չափազանց փխրուն մեխանիզմի ամենակարևոր բաղադրիչներից մեկը, ուստի այն կարևոր է բոլորի համար։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan

Դատելով Սպիտակ տան պաշտոնական հայտարարություններից՝ Իրան-ԱՄՆ հարաբերություններում դիվանագիտական լուծումներն աստիճանաբար ավելի իրատեսական են դառնում, չնայած ռազմական բախման վտանգը պահպանվում է։
Մասնավորապես, նախագահ Թրամփի մամուլի քարտուղար Լևիթը նշել է, որ ԱՄՆ նախագահը նախընտրում է Իրանի հետ հակամարտության դիվանագիտական լուծումը, սակայն չի բացառում ռազմական գործողությունները, եթե դրանք անհրաժեշտ համարվեն։
Ըստ նրա՝ ռազմական տարբերակները բացառված չեն, բայց զուգահեռ դիտարկվում են դիվանագիտալան լուծումները, որոնց տրվում է առաջնահերթություն։
Միևնույն ժամանակ նշվել էր, որ ԱՄՆ դիրքորոշումը դեռևս վերջնական չէ և կախված է իրադարձությունների զարգացումից։
Ըստ Լևիթի՝ վարչակազմը քննարկում է տարբեր մոտեցումներ՝ սկսած պատժամիջոցներից և դիվանագիտությունից մինչև հնարավոր ռազմական գործողություններ, իսկ նախագահ Թրամփը կարող է վերջնական որոշում կայացնել առաջիկա օրերին՝ շարունակելով վերլուծել իրավիճակը և Թեհրանից ստացվող ազդակները։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan

Իրան-ԱՄն հարաբերություններում ռազմական սցենարը շրջանցելու դեռևս շատ թույլ, բայց որոշ հույսեր են ի հայտ գալիս։
Ակնհայտ է, որ Օմանի արտգործնախարարի այցը Թեհրան գրեթե անկասկած միտված է եղել հենց Թեհրանի և Վաշինգտոնի միջև միջնորդական առաքելությանը և հավանաբար հենց նրա միջոցով է բանակցությունների վերաբերյալ փոխանցվել իրանական այն ուղերձը, որի մասին խոսել է նախագահ Թրամփը։
Այսօր բանակցությունների հնարավորության մասին հանրային դաշտում խոսել է նաև Իրանի ԱԳ նախարարը՝ նշելով, որ իր երկիրը պատրաստ է թե՛ բանակցության, թե՛ պատերազմի։
Առավել ուշագրավ էր, սակայն, Իրանի ԱԳՆ խոսնակի պարզաբանումն այն մասին, որ դեռևս առկա է նաև Արաղչի-Վիթֆոք ուղիղ հաղորդակցության խողովակը, որը սակայն կարծես թե չի օգտագործվել։
Այս ամենին զուգահեռ, միջնորդական առաքելության հարցում Օմանի հետ որոշակի մրցակցություն է նկատվում Եգիպտոսի, Իրաքի և Թուրքիայի կողմից։
Նման չափազանց բարդ իրավիճակները, մարտահրավերների հետ միասին, նաև հնարավորության այն պատուհաններից են, որով Հայաստանը կարող է փորձել սպասարկել իր ազգային շահը, որից ամենևին չի բխում ԱՄՆ-Իրան ռազմական բախումը, թեկուզ չերևացող դիվանագիտության հատվածում հանդես գալով միջնորդական առաքելությամբ, ինչի հաջողության դեպքում Երևանը կարող է նշանակալիորեն բարելավել և անհամեմատ ամրապնդել իր աշխարհաքաղաքական դիրքերը։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan

Չնայած այն հանգամանքին, որ երեկ գիշեր Իրանում նույնպես տեղի են ունեցել բողոքի գործողություններ, սակայն դրանց մասնակիցների թիվը և արձանագրված բռնությունն անհամեմատ ավելի նվազ է եղել։ Սա դեռևս ցուցիչ չէ, թե բողոքի բարձրակետն անցել է, և ամեն ինչ պարզ կլինի առաջիկա հինգշաբթի-ուրբաթ՝ հանգստյան օրերին։
Իրանում հայտարարվել է եռօրյա սուգ բախումների ընթացքում երկկողմ զոհերի պատճառով։
Այժմ առավել կարևոր է թվում ոչ թե Իրանի ներսում բողոքի գործողությունների հանգամանքը, քանի որ իշխանությունները հիմնականում դրանք բերել են կառավարելիության դաշտ, այլ ԱՄՆ նախագահի՝ Իրանի նկատմամբ գործությունների որոշումը։
Երեկ ինքը՝ Թրամփը, Վաշինգտոն վերադառնալիս կրկին խոսել է այդ մասին, հաստատելով, որ վերջնական որոշում չունի և քննարկվում են մի քանի տարբերակներ։
Ակնհայտ է սակայն, որ որոշումը պետք է, որ ուղղակի կապ ունենա նաև Իրանի ներսում տեղի ունեցող զարգացումների, ինչպես նաև Իրան-ԱՄՆ միջնորդավորված շփումների հետ, որոնք դատելով անուղղակի ազդանշաններից առկա են։
#մեր_բարեկամ_Իրանը
🆔 @vardan_voskanyan

Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը հարցազրույց է տվել այդ երկրի ազգային հեռարձակողին, նշելով՝
🔹 Մեր պարտականությունն է լուծել խնդիրները և փարատել ժողովրդի մտահոգությունները։ Միևնույն ժամանակ պարտավոր ենք թույլ չտալ, որ անկարգություններ իրականացնողները խաթարեն երկրի անդորրը։ Ուստի ընտանիքներին խնդրում ենք թույլ չտալ, որ իրենց զավակները ներգրավվեն ահաբեկիչների և անկարգություններ հրահրողների խռովարար գործողությունների մեջ։
🔹 Թշնամին մեր երկիր է ներմուծել պատրաստություն անցած ահաբեկիչների, որոնք նաև հրկիզումներ և սպանություններ են կատարել։ Անկարգություններ իրականացնողները և խռովարարները բողոքող ժողովուրդը չեն․ մենք լսում ենք բողոքողների խոսքը և նրանց խնդիրները լուծելու համար գործադրում ենք բոլոր հնարավոր ջանքերը։
🔹 Մեր նպատակն է առկա ռեսուրսներն արդար կերպով բաշխել բոլոր իրանցիների միջև՝ անկախ նրանից, թե նրանք որ կուսակցությանը, էթնիկական կամ ռասայական խմբին են պատկանում, կամ թե որ նահանգից են, ինչ բարբառով կամ լեզվով են խոսում։
#մեր_բարեկամ_Իրանը
🆔 @vardan_voskanyan

Տարբեր լրատվամիջոցներով ակտիվորեն քննարկվում է Իրանին ԱՄՆ ռազմական հարվածների հնարավորությունը։
Ոչ ոք չի կարող կանխատեսել Թրամփի հնարավոր որոշումները, բայց երկու կարևոր հանգամանք ուշադրությունից կարծես, թե դուրս են մնում։
Նախ՝ ԱՄՆ նախագահն առայժմ չի հայտարարել, թե խաղաղ ցուցարարների շրջանում եղել են անվտանգության ուժերի կողմից սպանվածներ, իսկ իրանական կողմը քարոզչական տիրույթում փաստեր է հրապարակում առ այն, որ խաղաղ ցուցարարների մեջ ներթափանցել են նաև զինված անկարգություններ հրահրողներ, որոնց նկատմամբ էլ եղել է շատ կոշտ արձագանք։
Երկրորդը՝ երեկ Թեհրան էր ժամանել Օմանի արտաքին գործերի նախարարը, և բոլորին հայտնի է, որ Վաշինգտոն-Թեհրան միջնորդավորված պաշտոնական շփումները տեղի են ունենում հենց Օմանի միջոցով, ուստի չնայած մինչև օմանցի իր գործընկերոջ ժամանումը Իրանի ԱԳ նախարար Արաղչին հայտարարել էր, թե տեղյակ չէ Օմանի միջոցով ԱՄՆ-ից հնարավոր ուղերձի փոխանցման մասին, չի բացառվում, որ նման ուղերձ եղել է, և զարգացումները կախված են նաև Վաշինգտոն-Թեհրան անուղղակի շփումներից։
Արևմտյան ոչ պաշտոնական աղբյուրները հայտնում են, որ Իսրայելն Իրանի դեմ պատերազմի կգնա միայն այն դեպքում, եթե հարձակումը սկսի ԱՄՆ-ը, ուստի Նեթանյահուի կողմից սադրանքի հնարավորությունը թվում է, թե նվազ է։
Ոչ ոք չի կարող վստահաբար պնդել, թե իրադրությունն ինչպես կզարգանա, որովհետև նախագահ Թրամփն, ամենայն հավանականությամբ, դեռևս որևէ վերջնական որոշում չունի, մինչդեռ կողմերի միջև հռետորաբանական պատերազմը շարունակվում է։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan

Չնայած Իրանի գահընկեց շահի որդու կոչին ծավալելու անհնազանդության գործողություններ, զբաղեցնելու իրանական քաղաքների փողոցները և մնալու դրանցում, անցյալ գիշեր Իրանում գրանցվել են վերջին երեք օրերի ամենաքիչ մասնակիցներով ցույցերը։
Ի տարբերություն նախորդ երկու գիշերների՝ լայնածավալ բախումներ ցուցարարների և անվտանգության ուժերի միջև նույնպես չեն գրանցվել։
Երեկ Իրանի բանակը հայտարարել էր, որ անհրաժեշտության դեպքում պատրաստ է օժանդակել անվտանգության ուժերին հասարակական կարգի ապահովման գործում, սակայն դրա անհրաժեշտությունը չի եղել։
Իրանական վտարանդի ընդդիմադիր ուժերից շատերը հանրային տիրույթում ակտիվորեն քննադատում են Իրանի գահընկեց շահի որդուն բողոքի գործողությունների առաջնորդությունը «մոնոպոլացնելու» փորձերի և տեղեկատվական ուռճացված աջակցության միջոցով դրանց հեռակա «կազմակերպիչ» և «ղեկավար» ներկայանալու համար։
Իրանում համացանցը մնում է անջատված, պարբերաբար դրան հասանելիություն են ստանում միայն իրանական լրատվամիջոցները՝ որոնք տարածում են պաշտոնական տեղեկատվություն։
#մեր_բարեկամ_Իրանը
🆔 @vardan_voskanyan

Երեկ գիշեր՝ նախորդի հետ համեմատությամբ, ավելի պակաս ինտենսիվությամբ, բայց, այսուհանդերձ, Իրանում շարունակվել են անկարգություններն ու բախումները ցուցարարների և անվտանգության ուժերի միջև։ Կրկին երկու կողմից կիրառվել է հրազեն, և կան զոհեր ու վիրավորներ, տեղի են ունեցել նաև հրկիզումներ։
Անկարգությունների վերաբերյալ հաստատված տեղեկատվություն կա Թեհրան, Մաշհադ, Քարաջ և Զահեդան քաղաքներից։
ԱՄՆ նախագահ Թրամփն արդեն չորրորդ անգամ խոսել է այն մասին, որ սպանությունների դեպքում ծանր հարված կհասցնի Իրանին։
Ֆրանսիայի նախագահ Մակրոնի գրասենյակը տարածել է այս երկրի, Մեծ Բրիտանիայի և Գերմանիայի ղեկավարների համատեղ հայտարարություն, որով դատապարտել է Իրանի իշխանություններին։ Սա ցուցիչ է, որ եվրոպական երկրները չեն ցանկանում դուրս մնալ Իրանի շուրջ զարգացումների գործընթացից։
Իրանի գահընկեց շահի որդին տեսաուղերձով դիմել է ցուցարարներին գրավելու փողոցներ և շուրջօրյա մնալու դրանցում՝ խոստանալով վերադառնալ և լինել ցուցարարների կողքին։ Ակնհայտ է, որ վերջինս ցանկանում է իրեն ներկայացնել ցույցերի հիմնական առաջնորդ և ստանալ նաև ԱՄՆ նախագահի աջակցությունը, ինչը դժգոհություն է հարուցում իրանական սփյուռքի այլ ընդդիմադիր ուժերի շրջանում։
Համացանցն Իրանում անջատված է, սակայն իրանական լրատվամիջոցները պարբերաբար ստանում են հասանելիություն դրան՝ նյութեր և տեղեկատվություն տարածելու նպատակով։
Իրավիճակն, ընդհանուր առմամբ, ունի ռիսկային տարրեր, սակայն մնում է Իրանի իշխանությունների կառավարելիության շրջանակում։
#մեր_բարեկամ_Իրանը
🆔 @vardan_voskanyan

Ըստ իրանական պաշտոնական աղբյուրների՝ երեկ գիշեր Իրանի տարբեր քաղաքներում բախումների ընթացքում հրկիզվել և վնասվել են բանկեր, հիվանդանոցներ, խանութներ, ոստիկանական և հրշեջ մեքենաներ։ Բախումները եղել են իրապես աննախադեպ՝ թե՛ ցուցարարների շարքերում եղած արմատական անձանց և թե՛ անվտանգության ուժերի կողմից կիրառվել է նաև հրազեն։
Այս պահի դրությամբ այսօր տեղի ունեցած միայն մեկ ցույցի վերաբերյալ տեղեկություն կա։ Իրանի ծայր հարավարևելյան, մեծամասամբ սուննի բելուջներով բնակեցված Զահեդան քաղաքում ուրբաթօրյա աղոթքից հետո տեղի է ունեցել հիմնականում խաղաղ քայլերթ։ Իրանի որևէ այլ բնակավայրում բողոքի գործողության մասին այս պահի դրությամբ հաստատված տեղեկատվություն չկա։
Իրանի հոգևոր առաջնորդը բավական խիստ տոնայնությամբ հանրային ելույթ է ունեցել՝ քննադատելով ԱՄՆ-ին և կոշտ արձագանքելով խռովարարներին։ Սա, ըստ էության, թե՛ Իրանի ներսում և թե՛ արտաքին դերակատարներին ուժի և վստահությսն ցուցադրության ելույթ էր, քանի որ Մերձավոր Արևելքում թույլերին չեն ներում։
Իրանի գահընկեց շահի որդին «X» սոցիալական ցանցում աջակցության խնդրանքով դիմել է երեկ նրան հանդիպելուց հրաժարված ԱՄՆ նախագահ Թրամփին, ինչը իրանական որոշ ոչ իշխանական շրջանակների կողմից գնահատվել է՝ որպես առաջինի թուլության նշան։
Իրանում համատարած կերպով անջատվել է համացանցը, ինչը զգալիորեն զրկել է արտաքին դերակատարներին գործընթացների վրա քարոզչական և այլ բնույթի ազդեցությունից։
Իրանի ԱԳ նախարարը զգուշացրել է, որ իր երկրի վրա արտաքին ռազմական հարձակման դեպքում կլինի համարժեք պատասխան։
Հակաիրանական քարոզչությանը միացել է նաև Բաքվի բարբարոսական վարչախմբի քարոզչամեքենան։
Մինչ այսօր նկատելիորեն պասիվ դիրքորոշմամբ աչքի ընկած եվրոպական պաշտոնյաները հերթապահ քննադատական խոսքերով են հանդես եկել Իրանի իշխանության հասցեին։
#մեր_բարեկամ_Իրանը
🆔 @vardan_voskanyan