🏔 1992 թ․ մայիսի 8-9-ը հայկական ռազմարվեստի պատմության մեջ գրվեց ոսկե տառերով։ Շուշիի ազատագրումը ոչ միայն ռազմավարական հաղթանակ էր, այլև հայ ժողովրդի արժանապատվության վերականգնումն ու գոյության պայքարի շրջադարձային կետը։
📜Շուշին հայության մշակութային և քաղաքական կենտրոնն էր, որը հայաթափվել էր 1920 թվականի մարտին իրականացված դաժան ջարդերի հետևանքով։ Ավելի քան 20,000 հայ սպանվել էր, իսկ քաղաքը վերածվել էր ադրբեջանական հենակետի։ 1992-ի գործողությունը պատասխանն էր տասնամյակների անարդարությանը։
🚀Ստեփանակերտը՝ կրակահերթի տակ
Մինչ ազատագրումը, Շուշին վերածվել էր թիվ 1 կրակակետի։ Բարձունքից անդադար ռմբակոծվում էր Ստեփանակերտը։
📊 1991-ի նոյեմբերից մինչև 1992-ի մայիս Ստեփանակերտի վրա արձակվել էր շուրջ 4740 արկ, որից 3000-ը՝ «Գրադ» կայանքներից։ Զոհվել էր 111 խաղաղ բնակիչ, ավերվել էին հարյուրավոր տներ։ Շուշիի լռեցումը կյանքի ու մահվան հարց էր։
🛡Ազատագրմանը նախորդեց 1992 թ. հունվարի 25-26-ի Քարինտակի հերոսական ինքնապաշտպանությունը։ Փոքրաթիվ հայկական ուժերին հաջողվեց ետ մղել Շուշիից գրոհող հակառակորդի բազմաքանակ ուժերը՝ ոչնչացնելով ավելի քան 80 զինվորի։ Սա բարոյահոգեբանական հսկայական առավելություն տվեց հայ մարտիկներին։
💎 «Հարսանիք լեռներում» ռազմագործողությունը հանճարեղ պլանը մշակվել էր Արկադի Տեր-Թադևոսյանի (Կոմանդոս) գլխավորությամբ։ Անվանումը խորհրդանշական էր. այն ժամանակվա պաշտպանության նախարար Վազգեն Սարգսյանը կարծում էր, որ նման անառիկ բերդաքաղաքի գրավումը անհնարին է և ասել էր, որ հաղթանակից հետո անպայման կամուսնանա։ Այդպես ծնվեց լեգենդար անվանումը։
⚔️ Ռազմաճակատի գիծը 40 կմ էր։ Հարվածները հասցվում էին 4 ուղղություններով.
1️⃣ Հյուսիսային – Վալերի Չիթչյան
2️⃣ Շոշի – Արկադի Կարապետյան
3️⃣ Հարավային (Բերձորի) – Սամվել Բաբայան
4️⃣ Ջանհասան–Քյոսալար – Սեյրան Օհանյան
Գործողությունը պետք է սկսվեր մայիսի 5-ին, սակայն առատ ձյան պատճառով հետաձգվեց մինչև մայիսի 8-ը։ Ընդամենը 26 ժամ տևած մարտերի արդյունքում մայիսի 9-ի առավոտյան Շուշին լիովին ազատագրված էր։
✨ Նշանակությունը
Շուշիի հաղթանակը կոտրեց ադրբեջանական բանակի «անպարտելիության» առասպելը և ճանապարհ հարթեց դեպի Լաչինի միջանցքի բացում՝ վերացնելով Արցախի շրջափակումը։ Այն դարձավ հայկական ոգու և ռազմական մտքի փառահեղ դրսևորումը։
#Շուշի #ՀարսանիքԼեռներում #Կոմանդոս #ԱրցախյանՊատերազմ #Պատմություն #ՀաղթանակՄաքուր Պատմություն📖
