🇺🇲🇮🇷 Թրամփը պետք է պարզապես խոստովանի, որ սխալվել էԻրանական ձախողումը և սեփական սխալներն ընդունելու քաղաքական դիլեման✍🏻 Սթիվեն Մ. ՈւոլթForeign Policy-ի սյունակագիր և Հարվարդի համալսարանի միջազգային հարաբերությունների պրոֆեսոր💢 Իրանի դեմ պատերազմը որպես կառուցվածքային ձախողումԸստ հոդվածի հեղինակ Սթիվեն Ուոլթի՝ անկախ ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև սպասվող հավանական համաձայնագրի մանրամասներից, Միացյալ Նահանգների և Իսրայելի կողմից Իրանի դեմ սկսված պատերազմը հանդիսանում է խոշոր ռազմավարական սխալ։ Հայտարարված նպատակներից և ոչ մեկին հնարավոր չի եղել հասնել. իրանական ռեժիմը չի տապալվել, միջուկային պաշարները չեն ոչնչացվել, իսկ երկրի հրթիռային ու անօդաչուների կարողությունները մնացել են անվնաս։ Իրանն ապացուցեց, որ ի վիճակի է ցանկացած պահի փակել Հորմուզի նեղուցը և զգալի վնաս հասցնել հարևաններին, ինչի արդյունքում ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի և պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթի վերջին երեք ամիսների հոխորտանքները բացահայտվեցին որպես սին խոսքեր։ Հեղինակը նշում է, որ համաձայնագրի կնքումից հետո Թրամփի վարչակազմը կփորձի ամեն կերպ քողարկել իրականությունը և տեղի ունեցածը ներկայացնել որպես ռազմավարական հաղթանակ, սակայն նման ձևախեղումները պարզապես ծիծաղելի ու պատրանքային տեսք կտան քաղաքական էլիտային։
💢 Սխալներն ընդունելու բարդույթը քաղաքական մշակույթումՈւոլթն արձանագրում է, որ քաղաքական գործիչները գրեթե երբեք չեն ընդունում իրենց սխալները, նույնիսկ երբ դրանք ակնհայտ են բոլորի համար, ինչպես Մեծ Բրիտանիայի նախկին վարչապետ Բորիս Ջոնսոնը շարունակում է պաշտպանել Brexit-ը, կամ ԱՄՆ նախկին պետքարտուղար Մայք Պոմպեոն դեռևս խելամիտ քայլ է համարում 2003 թվականի Իրաք ներխուժումն ու Իրանի միջուկային գործարքի չեղարկումը։ Ավտոկրատ առաջնորդները խուսափում են սխալների խոստովանությունից, քանի որ նրանց իշխանությունը հենվում է անսխալականության աղանդի վրա, մինչդեռ դեմոկրատական երկրների ղեկավարները վախենում են, որ ընդդիմախոսներն անմիջապես կօգտագործեն ցանկացած թուլություն իրենց դեմ։ Թեև ԱՄՆ պատմության մեջ եղել են բացառիկ դեպքեր, երբ Ջոն Քենեդին ստանձնեց Խոզերի ծոցի ձախողման պատասխանատվությունը, Բարաք Օբաման ընդունեց Թոմ Դեշլիի նշանակման սխալը, իսկ Ռոնալդ Ռեյգանը մասնակիորեն խոստովանեց «Իրան-Կոնտրաս» գործարքի սխալ լինելը, ընդհանուր միտումը մնում է անփոփոխ. օրինակ՝ Ջորջ Բուշ կրտսերը 2004 թվականին այդպես էլ չկարողացավ մտաբերել իր առաջին ժամկետի և ոչ մի սխալ։
💢 Թրամփի հնարավորությունները և ձախողման սպինավորումըՀեղինակը պնդում է, որ Թրամփն իր ողջ կարիերայի ընթացքում եղել է ընդունված նորմերը խախտող գործիչ, ով ունի հանրային քննադատությունից անխոցելի մնալու բացառիկ հատկություն։ Եթե ներկայիս ամերիկյան նախագահներից որևէ մեկն ի վիճակի է կանգնել տեսախցիկների առջև, ընդունել մեծ սխալը և առաջ շարժվել, ապա դա հենց Թրամփն է։ Նա կարող էր հանրությանը հիշեցնել, որ Իրանի խնդիրը տասնամյակների պատմություն ունի և չի լուծվել իր նախորդներից և ոչ մեկի օրոք, իսկ ռմբակոծությունների վերսկսումն ունեցել է տրամաբանական հիմքեր՝ հաշվի առնելով տարեսկզբին Իրանում տեղի ունեցած ներքին բողոքի ցույցերը։ Կատարված սխալի ողջ պատասխանատվությունը Թրամփը կարող էր հեշտությամբ բարդել իրեն սխալ խորհուրդներ տված անձանց, մասնավորապես՝ Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի վրա, ով առանց այդ էլ չափազանց անժողովրդական և տոքսիկ պատկեր է ԱՄՆ-ում ու Իսրայելում։ Սեփական քայլերը որպես արդարացված ռիսկ ներկայացնելուց հետո Թրամփը կարող էր իրեն հռչակել «ադապտացվող կայուն հանճար»՝ ի հակադրություն Ջո Բայդենի, և անմիջապես փոխել թեման։
🟨 ԵզրակացությունՉնայած այս մոտեցման հնարավոր քաղաքական շահավետությանը, Սթիվեն Ուոլթը չի ակնկալում, որ Թրամփը կգնա սեփական սխալների խոստովանման ճանապարհով։ Նախագահը հավատացած է, որ լուրջ սխալի ընդունումը կթուլացնի իր ուժի աուրան և կփշրի մեծ խաղաղարար հիշվելու իր երազանքը։ Սակայն, փորձելով ձախողման ճիրաններից հաղթանակի պատրանք կորզել և ձգձգելով հակամարտության ավարտը, Թրամփը պարզապես խորացնում է այն ցավը, որն զգում են ԱՄՆ-ն ու նրա դաշնակիցները՝ էլ ավելի մեծ վնաս հասցնելով սեփական հեղինակությանը։
🔗 Աղբյուր՝https://foreignpolicy.com/2026/05/28/trump-iran-war-mistake-admit/©️ #ՓԱԿԱԳԻԾ