Author: Suren Surenyants

Պուտինը Փաշինյանին ու Ալիևին հրավիրել է հանդիպման՝ Ռուսաստանում: Երեկվա հարցազրույցում ենթադրել եմ, որ այդ հանդիպումը տեղի կունենա նոյեմբերին ու ըստ ամենայնի՝ Մոսկվան կողմերին կներկայացնի կոնկրետ առաջարկություններ:

Հայաստանի համար մի պատուհան է բացվել, որը պետք է օգտագործել. վաղը դարձյալ ուշ է լինելու
Անշուշտ, ԱՄՆ-ի ակտիվ միջամտությունը կայունության որոշակի գործոն է հայ- ադրբեջանական հարաբերություններում: Սակայն Հայաստանի քաղաքական էլիտան ու հասարակությունը մեծ սխալ արած կլինեն, եթե այս գործոնը չարաշահեն՝ ինչպես ժամանակին կարծեցին, թե արցախյան առաջին պատերազմից հետո Ռուսաստանը մշտապես երաշխավորելու է մեզ համար նպաստավոր ստատուս- քվոն:
Հիմա նույն իրավիճակն է:
Վաշինգտոնը Բաքվին ճնշում/ հորդորում է, որ վերջինս իր օրակարգը կամ դրա մի մասը բավարարված կարող է տեսնել բանակցային ճանապարհով՝ Ալիևին հետ պահելով կրակելուց: Այսպիսով, Հայաստանի համար մի պատուհան է բացվել, որը հնարավոր է դարձնում հարաբերությունների կարգավորման պայմանագիր ստորագրել Ադրբեջանի հետ:
Պետք է օգտվել այս պատեհությունից, որովհետև Վաշինգտոնը չունի Բաքվի վրա ազդելու անսահմանափակ ռեսուրսներ ու ի վերջո՝ չի երաշխավորում երկարատև մի ստատուս- քվո, որտեղ հակամարտության կողմերը չեն կարողանում գալ բանակցային լուծման:

Մարդիկ ինչքան ցինիկ ու ամբարտավան պետք է լինեն, որ երկու օրվա ընթացքում կուսակցականացնեն երկու ինքնավար մարմին՝ ԲԴԽ-ն ու ԿԸՀ-ն, և շարունակեն խոսել ժողովրդավարության մասին:

ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը «Միջուկային արմագեդոնի» ռիսկն ամենաբարձրն է համարել՝ Կարիբյան ճգնաժամից ի վեր: Արդյո՞ք Բայդենն ակնարկում է ուկրաինական ճգնաժամի բանակցային լուծման անհրաժեշտության մասին:

Քաղաքական նոր լուծումների անհրաժեշտություն
Կաթողիկոսը կշարունակի ջանքերը, որ Հայաստանի ու Արցախի նախկին նախագահները կրկին հանդիպեն:
Սա Մայր Աթոռի դիրքորոշումն է, որն, անշուշտ, հարգանքի արժանի է:
Մյուս կողմից, քաղաքական կոնսոլիդացիայի երկու հիմնական հասցեատերերը՝ Նիկոլ Փաշինյանը ու խորհրդարանական ամենախոշոր ընդդիմադիր դաշինքի առաջնորդ Ռոբերտ Քոչարյանն, ըստ էության, մերժել են երկխոսության գաղափարը:
Ըստ այդմ, նախկին նախագահների հանդիպման ձևաչափն ինչ-որ իմաստով կորցրել է ակտուալությունը:
Հիմա պետք է փնտրել քաղաքական այլ լուծումներ, որոնք մի կողմից, նպաստավոր միջավայր կապահովեն Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի, մյուս կողմից՝ ներքաղաքական կայունությունը ապահովելու, ճգնաժամը կանխելու համար:

Ոչ ադեկվատ քաղաքականության մաստեր կլաս՝ Ստեփանակերտից
Ի՞նչ մի դրական բան եք տեսնում Արցախի ԱԽ հայտարարության մեջ:
Հայաստանից պահանջվում է երկու բան՝ գոյություն չունեցող բանակցային ձևաչափում Արցախի մասնակցության վերականգնում ու ԼՂ անկախության միջազգային ճանաչման օրակարգի հետապնդում:
Երկուսն էլ անիրական օրակարգեր են, ընդ որում՝ անգամ մինչև 44-օրյա պատերազմը:
Ստեփանակերտը իր պահանջները փաթեթավորում է «Հայաստանի ու Արցախի շահերը պետք է դիտարկել մեկ ամբողջության մեջ» թեզով:
Սա ոչ ադեկվատ քաղաքականության մաստեր կլաս է. դրա հիմնական միտքն այն է, որ Հայաստանը և Ղարաբաղը նույն ճակատագիրն ունեն:
Անկարելի է լուրջ ընդունել այս մեսսիջը, եթե, իհարկե, Փաշինյանը չի ցանկանում՝ Արայիկ Հարությունյանի միջոցով, ալիբի ստեղծել Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը տապալելու համար:
Ի դեպ, այս սցենարն ավելի սարսափելի է…

Մնալու ենք մենակ՝ մեր խնդիրների ու ագրեսիվ հարևանների հետ. սթափության կոչ
Թերևս բոլորս գիտակցում ենք, որ ուկրաինական պատերազմը թևակոխել է էսկալացիայի նոր փուլ:
Երեկ Ռուսաստանը կլանեց Ուկրաինայի չորս շրջան, Կիևն էլ դիմեց ՆԱՏՕ-ին՝ «արագ ընթացակարգով» նրան անդամակցելու համար(«արագ ընթացակարգ» կոչվածն, իհարկե, հասկանալի չէ, եթե միևնույն է՝ պահանջվում է անդամ 30 երկրների կոնսենսուսը):
Ինչ ասեմ՝ Հայաստանի համար նոր ռիսկեր են առաջանում: Մեզ քիչ ժամանակ է մնում, միջազգային գործընկերների օգնությամբ, հասնել հայ- ադրբեջանական և հայ- թուրքական հարաբերությունների կարգավորմանը:
Կարող ենք ձև տալ, թե ոչինչ չենք հասկանում, այդ կարևոր խնդիրը զոհաբերել ներքաղաքական կոնյուկտուրային, գզվռտոցին: Ուղղակի մի քանի ամիս հետո ոչ Ռուսաստանը, ոչ արևմտյան երկրները մեր խնդիրներով զբաղվելու ժամանակ չեն ունենալու ու մնալու ենք մենակ՝ մեր խնդիրների ու ագրեսիվ հարևանների հետ:
Չեմ վախեցնում, սթափության կոչ եմ անում: