Author: Suren Surenyants

Քաղաքական նոր լուծումների անհրաժեշտություն
Կաթողիկոսը կշարունակի ջանքերը, որ Հայաստանի ու Արցախի նախկին նախագահները կրկին հանդիպեն:
Սա Մայր Աթոռի դիրքորոշումն է, որն, անշուշտ, հարգանքի արժանի է:
Մյուս կողմից, քաղաքական կոնսոլիդացիայի երկու հիմնական հասցեատերերը՝ Նիկոլ Փաշինյանը ու խորհրդարանական ամենախոշոր ընդդիմադիր դաշինքի առաջնորդ Ռոբերտ Քոչարյանն, ըստ էության, մերժել են երկխոսության գաղափարը:
Ըստ այդմ, նախկին նախագահների հանդիպման ձևաչափն ինչ-որ իմաստով կորցրել է ակտուալությունը:
Հիմա պետք է փնտրել քաղաքական այլ լուծումներ, որոնք մի կողմից, նպաստավոր միջավայր կապահովեն Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի, մյուս կողմից՝ ներքաղաքական կայունությունը ապահովելու, ճգնաժամը կանխելու համար:

Ոչ ադեկվատ քաղաքականության մաստեր կլաս՝ Ստեփանակերտից
Ի՞նչ մի դրական բան եք տեսնում Արցախի ԱԽ հայտարարության մեջ:
Հայաստանից պահանջվում է երկու բան՝ գոյություն չունեցող բանակցային ձևաչափում Արցախի մասնակցության վերականգնում ու ԼՂ անկախության միջազգային ճանաչման օրակարգի հետապնդում:
Երկուսն էլ անիրական օրակարգեր են, ընդ որում՝ անգամ մինչև 44-օրյա պատերազմը:
Ստեփանակերտը իր պահանջները փաթեթավորում է «Հայաստանի ու Արցախի շահերը պետք է դիտարկել մեկ ամբողջության մեջ» թեզով:
Սա ոչ ադեկվատ քաղաքականության մաստեր կլաս է. դրա հիմնական միտքն այն է, որ Հայաստանը և Ղարաբաղը նույն ճակատագիրն ունեն:
Անկարելի է լուրջ ընդունել այս մեսսիջը, եթե, իհարկե, Փաշինյանը չի ցանկանում՝ Արայիկ Հարությունյանի միջոցով, ալիբի ստեղծել Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը տապալելու համար:
Ի դեպ, այս սցենարն ավելի սարսափելի է…

Մնալու ենք մենակ՝ մեր խնդիրների ու ագրեսիվ հարևանների հետ. սթափության կոչ
Թերևս բոլորս գիտակցում ենք, որ ուկրաինական պատերազմը թևակոխել է էսկալացիայի նոր փուլ:
Երեկ Ռուսաստանը կլանեց Ուկրաինայի չորս շրջան, Կիևն էլ դիմեց ՆԱՏՕ-ին՝ «արագ ընթացակարգով» նրան անդամակցելու համար(«արագ ընթացակարգ» կոչվածն, իհարկե, հասկանալի չէ, եթե միևնույն է՝ պահանջվում է անդամ 30 երկրների կոնսենսուսը):
Ինչ ասեմ՝ Հայաստանի համար նոր ռիսկեր են առաջանում: Մեզ քիչ ժամանակ է մնում, միջազգային գործընկերների օգնությամբ, հասնել հայ- ադրբեջանական և հայ- թուրքական հարաբերությունների կարգավորմանը:
Կարող ենք ձև տալ, թե ոչինչ չենք հասկանում, այդ կարևոր խնդիրը զոհաբերել ներքաղաքական կոնյուկտուրային, գզվռտոցին: Ուղղակի մի քանի ամիս հետո ոչ Ռուսաստանը, ոչ արևմտյան երկրները մեր խնդիրներով զբաղվելու ժամանակ չեն ունենալու ու մնալու ենք մենակ՝ մեր խնդիրների ու ագրեսիվ հարևանների հետ:
Չեմ վախեցնում, սթափության կոչ եմ անում:

Գոնե այս անգամ պետք է անսալ Տեր-Պետրոսյանի սթափեցնող կոչին
Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հարցազրույցը դիտեցի:
Հայ իրականության բացառիկ ադեկվատ, պետական օրակարգը քաղաքական կոնյուկտուրայից վեր դասող եզակի պետական այր է:
Այսօր Առաջին նախագահը թերևս վերջին ջիգն էր գործադրում՝ քաղաքական էլիտային, մտավորականությանը, հասարակությանը բացատրելու, որ ինստիտուցիոնալ խաղաղությունը, Թուրքիայի ու Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարգավորումը մեր պետությունը փրկելու միակ միջոցն է:
Եթե հապաղենք, ամիսներ անց այս հորդորը գուցե այլևս հասցեատեր չունենա:
Գիտեմ՝ այս գրառումից հետո, ինձ կրկին «լևոնական» են համարելու: Փույթ չէ, նույնիսկ պատվաբեր է, որովհետև «լևոնականությունն» այլևս նույնանում է բանականության, ռացիոնալության, քաղաքական ռեալիզմի հետ ու քիչ աղերս ունի կոնկրետ անձի, նրա քաղաքական հավակնությունների հետ:
Գոնե այս անգամ պետք է անսալ Տեր-Պետրոսյանի սթափեցնող կոչին:

Ես չգիտեմ՝ երեկվա հայտարարությամբ ինչ խնդիր են լուծել ԱՄՆ ու Ֆրանսիայի դեսպանատները: Արդյո՞ք կարող ենք հասկանալ, որ ամերիկյան միջնորդությունը հաջողությամբ չի պսակվում, թե՞ խնդիրը Հայաստանի հասարակությանը զիջումների հակելն է՝ խուճապ առաջացնելով:

Հոկտեմբերի 6-ին, Պրահայում Փաշինյան — Էրդողան հանդիպում Երևանը չի բացառում: Սա պոզիտիվ լուր է, որովհետև հայ- թուրքական դիալոգն էապես կարող է փոքրացնել նոր պատերազմի ռիսկերը:

Ես իսկապես կարևոր եմ համարում Նենսի Փելոսիի երևանյան այցը, եթե մենք սպասումների ռացիոնալ, իրական նշաձող սահմանենք: Բայց երբ նույն Փելոսին այցի ավարտին գրում է, թե «Հայաստանը կարևոր ճակատ է ժողովրդավարության և ավտոկրատիայի միջև պայքարում», հասկանում եմ, որ բուն խնդիրն ոչ այնքան Հայաստանն է կամ նույնիսկ՝ Ադրբեջանը(իհարկե, գնահատելի է Ադրբեջանի ագրեսիայի դատապարտումը), որքան «ավտոկրատիայի» ամերիկյան ձևակերպման տակ ընկնող Ռուսաստանի ու Իրանի դուրսմղումը տարածաշրջանից:
Ամերիկյան արտաքին քաղաքականության համար ռեժիմների հատկանիշները հարյուրերորդական նշանակություն ունեն, դոմինանտ են կոնկրետ շահերը ու այս պարագայում «գաղափարական» բառաֆոնդը վստահաբար աղերս չունի հայ- ադրբեջանական կոնֆլիկտի հետ ու վերաբերում է միջազգային գլոբալ հակադրության տեղայնացմանը մեր տարածաշրջանում, որի մի «ճակատն» էլ, անկախ իր կամքից, դարձել է Հայաստանը…