Category: Vardan Voskanyan

Թուրքական դիվանագիտական և քաղաքական ակտիվությունը Իրան-ԱՄՆ խիստ լարված հակամարտության համատեքստում հաջողությամբ պսակվելու դեպքում էրդողանական վարչախմբին, աներկբայորեն, կբերի նկատելի օգուտներ։
Նախ՝ ներքաղաքական հարցերում ակտիվ պաշտպանելով Իրանի տեսակետները, Անկարան պարարտ հող է ստեղծում թուրք-իրանական հետագա մերձեցման և հարաբերությունների նկատելի ջերմացման համար։
Երկրորդը՝ արտաքին քաղաքական համատեքստում զգալիորեն ամրապնդում է իր դիրքերն աշխարհում և տարածաշրջանում՝ հանդես գալով որպես Իրան-ԱՄՆ հարաբերությունների կարգավորման այս պահին հիմնական դերակատար կամ առնվազն դերակատարներից կարևորագույնը։
Սիրիայում քրդական հարցում գրանցած ակնհայտ հաջողության պայմաններում, որը զուգահեռաբար Իսրայելի փաստացի պարտությունն էր դրուզներով բնակեցված Սիրիայի հարավից դեպի այդ երկրի քրդաբնակ հյուսիս-արևելք, այսպես կոչված, «Դավթի միջանցքի» կյանքի կոչման հարցում, Իրան-ԱՄն հարաբերությունների կարգավորումը թուրքական միջնորդությամբ կդառնա Անկարայի ևս մեկ հաղթանակ Թել-Ավիվի նկատմամբ՝ միևնույն ժամանակ պահպանելով իսրայելական ռեսուրսների հիմնական մասի կենտրոնացումը հենց իրանական ուղղությամբ և թույլ չտալով դրանց ուղղորդումն իր շահերի դեմ։
Եվ, ի վերջո՝ Իրան-ԱՄՆ հարաբերությունների հնարավոր կարգավորման դեպքում Անկարան կկարողանա շոշափելի առավելություններ ստանալ երկու կողմերից էլ տնտեսական հարթությունում։
Սրանք, անշուշտ, հնարավոր օգուտների մի մասն են միայն, սակայն այս ամենը հանգում է մի կարևոր պայմանի՝ Իրան-ԱՄՆ ռազմական առճակատումը թույլ չտալու, ինչն էլ իր ողջ կարողությամբ այժմ փորձում է անել էրդողանական վարչախումբը։
Իսկ այս ընթացքում Հայաստանը զուտ պասիվ դիտորդի դերում է, եթե, իհարկե, ներքին մանրախնդիր գզվռտոցի «երաժշտական» ընդմիջումներից զատ, ժամանակ է գտնում դիտարկել և գնահատել գործընթացները։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan

Իրան-ԱՄՆ հնարավոր ռազմական հակամարտության զարգացումներում այս պահին միանշանակորեն տեղի է ունենում «մկանների» ցուցադրություն։
Թեև կա զինուժի զգալի կուտակում և համախմբում երկու կողմից էլ, բայց դրա անսովոր բարձրաձայն քարոզչական ուղեկցումը, թույլ է տալիս տեղ թողնելու այն հնարավոր սցենարի համար, համաձայն որի՝ դա կարող է լինել երկկողմ բանակցություններից առաջ ուժի ցուցադրությամբ սեփական դիրքերի ամրապնդում։
Այն, որ կողմերի միջև դիվանագիտական խողովակներով շփումներ այս պահին էլ կան, փաստում են տեղեկատվական պարբերական արտահոսքերը, սակայն միևնույն ժամանակ լարման աստիճանն այնքան բարձր է, որ պատերազմի վտանգն արդեն իսկ ձևավորված «վառոդի տակառի» վրա ընկած նույնիսկ պատահական կայծից պահպանվում է։
Պատկերավոր ասած՝ պարզ է մի բան, որ ոչինչ վստահաբար պարզ չէ, կարծում եմ՝ նույնիսկ ԱՄՆ նախագահ Թրամփի համար, քանի որ Իրանի հետ պատերազմը թեկուզ աշխարհի թիվ մեկ ռազմական գերտերության համար հղի է անկանխատեսելի բազմաթիվ ռիսկերով։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan

Եվ այս ամբողջ թոհուբոհում մենք՝ որպես ազգ և պետություն, կարծես թե աննշան համարեցինք այն, որ Արցախում պատմության մեջ առաջին անգամ ոչ մի հայ այլևս չկա։
Կներեք, կասկած կա, որ մի հայ միգուցե լինի, երևի «թանգարանի» համար։
Հիմա կարող ենք լավ ապրել, բենզինն էլ հո էժանացել է։
#չՀայաստանը
🆔 @vardan_voskanyan

Նվաստիս հարցազրույցը, որում անդրադարձ է կատարվել Իրանում և Իրանի շուրջ զարգացումներին, ինչպես նաև մեր խնդիրներին։
Եթե ժամանակ և ցանկություն ունեք, կարող եք դիտել։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan

Դե, ինչ՝ կարծեք թե Իրան-ԱՄՆ պատերազմի վտանգը հետաձգվում է՝ դատելով նախագահ Թրամփի այն հայտարարությունից, որ իրեն ոչ ոք չի համոզել, այլ հենց ինքն է համոզվել, որ հարված հասցնելը նպատակահարմար չէ։
Իրանի պարագայում երկրի ողջ տարածքում իրավիճակի ամբողջական կառավարելիությունը, ակտիվ դիվանագիտությունը և ռազմական՝ հատկապես հրթիռային ներուժը և դա օգտագործելու վճռականությունն, ըստ էության, ստեղծում են անվտանգության բազմաբաղադրիչ այն բարձիկը, որն այս երկրի դեմ պատերազմը նույնիսկ աշխարհի թիվ մեկ գերտերության և ամենաթանկ բանակի համար դարձնում է անկանխատեսելի և վտանգավոր գործընթաց, հետևաբար նկատելիորեն բարձրացնում այն սկսելու մասին որոշման գինը։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan

ԱՄՆ-ի նախագահ Թրամփը «Truth» սոցիալական ցանցում հրապարակած իր վերջին գրառմամբ և ճեպազրույցներից մեկում փաստացի դադարեցրել է հռետորաբանական պատերազմը Իրանի դեմ՝ հրապարակային կերպով շնորհակալություն հայտնելով այս երկրի իշխանությանը։ ԱՄՆ նախկին նախագահը նաև նշել է, որ գնահատում է Թեհրանի քայլերը մահապատիժներ չկիրառելու ուղղությամբ՝ ընդգծելով, որ դրանք նպաստել են իրավիճակի հետագա սրման կանխմանը։
Թրամփի այս գրառումն առանձնահատուկ նշանակություն ունի՝ հաշվի առնելով, որ հենց նրա նախագահության տարիներին է ԱՄՆ-Իրան հակամարտությունը մշտապես հասել տարբեր վտանգավոր փուլերի։
Շնորհակալության այս ձևակերպումը ոչ միայն դիվանագիտական անսովոր ժեստ է, այլ նաև ազդակ, որ Իրանի հետ շփման հռետորաբանությունը կարող է լինել ոչ միայն սպառնալիքն ու ճնշումը, այլ նաև բաց և ուղիղ գնահատանքը, եթե դա ծառայում է ամերիկյան շահերին և անձամբ նրա հեղինակության ամրապնդմանը։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan

Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանում կարծես թե չկա ոչ մի երկիր, որը ցանկանում է, որպեսզի ԱՄՆ-ը հարձակում իրականացնի Իրանի նկատմամբ. շատ երկրներ՝ այդ թվում Սաուդյան Արաբիան, նույնիսկ հայտարարել են, որ չեն տրամադրի իրենց օդային և ցամաքային տարածքը հնարավոր ռազմական գործողության համար։
Այս առումով ստեղծվել է մի «յուրահատուկ» իրավիճակ, երբ Վաշինգտոնը հնարավորություն չունի գոնե ոչ բացահայտ տարածաշրջանային կոալիցիա կազմելու Իրանի դեմ կամ օգտվելու տարածաշրջանային իր դաշնակիցների հնարավորություններից և դրա դիմաց՝ իրանական պատասխան հարվածի տակ չդնելու նրանց։
Կարծում եմ՝ սա է նաև պատճառներից մեկը, որ նախագահ Թրամփն այսքան երկար և դժվարությամբ է որոշում ընդունում։
Սա ամենին չի նշանակում, թե ռազմական հարձակման վտանգն ամբողջովին չեզոքացված է, այն միանշանակ գոյություն ունի և բավական բարձր է, սակայն ակնհայտ է, որ դրա համար երկու շատ կարևոր պայման բացակայում է՝ հողի վրա այլևս չկան ցույցեր ու խժդժություններ Իրանում և չկան ԱՄՆ-ին օգնելու պատրաստ տարածաշրջանային դաշնակիցներ։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan

Իրանի հետ կապված վերջին զարգացումների վերաբերյալ նաև նվաստիս մեկնաբանություններին կարող եք ծանոթանալ «Մեդիահաբ» լրատվականի այսօրվա ռեպորտաժում։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan

Իրանի շուրջ լարվածության այս փուլում երկու չափազանց կարևոր նոր հանգամանքներ են ի հայտ եկել։
Նախ՝ Իսրայելի պահվածքը չափազանց զուսպ և հավասարակշիռ է։ Ընդամենը մի քանի օր առաջ նույնիսկ այս երկրի կառավարության նիստում քննարկվել է, որպեսզի իսրայելցի պաշտոնյաներն այնպիսի հայտարարություններ չանեն, որոնք Իրանին կարող են դրդել Իսրայելին հարվածներ հասցնելու։ Ակնհայտ է, որ Թել-Ավիվը մի կողմից չի ցանկանում «ուրիշի» պատերազմում թիրախ դառնալ, իսկ մյուսից՝ հավանաբար ճիշտ են այն տեղեկությունները, որ Ռուսաստանի միջնորդությամբ ձեռք է բերվել Իրան-Իսրայել ինչ-որ պայմանավորվածություն։
Մեկ այլ գործոն նույնպես, ամենայն հավանականությամբ, ազդում է այս գործընթացի վրա, եթե Իսրայելը կարողացել էր նկատելիորեն թուլացնել Իրանի ստեղծած դիմադրության առանցքը, ապա 12-օրյա պատերազմից և վերջին ցույցերից հետո իրանական կողմն իր հերթին զգալիորեն չեզոքացրել է իսրայելական գործակալական ցանցը իր երկրի ներսում, ուստի հաստատվել է որոշակի հավասարակշռություն։
Երկրորդ կարևոր հանգամանքը Թուրքիայի գրեթե բացահայտ աջակցությունն է Իրանին։ Եթե նախորդ ցույցերի ժամանակ Անկարայից քննադատական խոսք հնչում էր, ապա Թուրքիայի ԱԳՆ նախարար Ֆիդանի այսօրվա ասուլիսն, ըստ էության, աջակցության ցուցիչ էր Թեհրանին, քանի որ թուրքական կողմը փաստացիորեն դեմ է Իրանի դեմ հարձակմանը և ակտիվ դիվանագիտություն է վարում կողմերի միջև։ Աջակցության ցուցիչ էր նաև այն, որ թուրքական ոստիկանությունը թույլ չի տվել իրանցի ընդդիմադիրներին բողոքի ակցիաներ անցկացնել այս երկրում։
Այս ամենն առաջին հայացքից կարող է շատ կարևոր չթվալ, բայց իրականում սրանք այն սաղմերն են, որ կարող են ծնել հետագա ուշագրավ զարգացումներ, որոնք կարող են հանգեցնել Իրան-Թուրքիա հարաբերությունների ջերմացմանը և Թեհրանի ու Թել-Ավիվի միջև լարվածության չհայտարարված նվազմանը։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan

Սպառնալիքների և հռետորաբանական պատերազմին զուգահեռ, ԱՄՆ-Իրան հարաբերություններում չափազանց բարդ և հետաքրքիր անդրկուլիսյան դիվանագիտական ակտիվություն կա, որի մանրամասները ավելի ուշ պարզ կդառնան։
Նախագահ Թրամփը ժամեր առաջ նոր ենթադրությունների տեղիք տվեց՛ նշելով, որ Իրանում դադարել են սպանությունները և մահապատիժներ չեն իրականացվել, իսկ Իրանի ԱԳ նախարար Արաղչին հարցազրույց է տվել թրամփամետ ամերիկյան հեռուստաալիքին՝ համաշխարհային հանրությանը հենց ամերիկյան լրատվամիջոցով փոխանցելով դեպքերի իրանական պատումը։
Թե ինչպես կընթանան զարգացումները, անհնար է կանխատեսել, սակայն փաստ է, որ կա Իրան-ԱՄՆ բավական ակտիվ դիվանագիտություն, ինչը հույս է ներշնչում, որ ռազմական բախումից խուսափել միգուցե հաջողվի։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan