Category: Vardan Voskanyan

Երեկ գիշեր և այսօր առավոտյան իրանական պաշտոնական ԶԼՄ-ները ևս տարածել են Իրանի ԶՈւ-ի «Խաթամ ալ-Անբիյա» կենտրոնական շտաբի խոսնակի հայտարարությունը Բաքվի բռնապետական վարչախմբի վերաբերյալ։
Դրանում, մասնավորապես, ասվում է՝

Իրանի հարևան երկիր՝ Ադրբեջանական Հանրապետությանը, որպես իսլամական պետության, հայտարարում ենք, որ տարածաշրջանում անկայունության տարածումը կանխելու նպատակով պետք է այդ երկրից դուրս բերել սիոնիստներին և վտանգի տակ չդնել սեփական ժողովրդի և իսլամական Իրանի անվտանգությունը։

Հայտարարությունն ունի ակնհայտ զգուշացման բնույթ, և չնայած «խրոխտ» հռետորաբանությանը, Բաքվի բռնապետը շատ լավ գիտե, որ իր երկրում առնվազն տասնյակ հազարավոր հավատացյալ շիաներ զոհված այաթոլլահ Խամենեիին համարում էին իրենց հոգևոր առաջնորդ, ինչի պատճառով էլ հայտարարության մեջ երկու անգամ շեշտվում է «իսլամական» բառը։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan

Իսրայելական հեռուստաալիքներից մեկի եթերում այդ երկրի ռազմական փորձագետներից մեկը պնդում է, որ անհնարին է շարքից դուրս բերել իրանական բոլոր հրթիռները, դրանց արձակիչները և արտադրական բոլոր հզորությունները, ուստի Իրանն ունակ է հրթիռային հարվածներ հասցնել մինչև պատերազմի վերջը։
Պատճառն այն է, որ ո՛չ ԱՄՆ-ը և ո՛չ էլ Իսրայելը չունեն որևէ հստակ տեղեկատվություն իրանական ստորգետնյա հրթիռային քաղաքների ցանցի մասին։
Իրականում Իրանի դեմ հաջող պատերազմ վարելու և այդ երկիրը գրավելու համար բավարար չէ երեք միջավայրերում՝ օդում, ծովում և ցամաքում գերակայության հասնելը, քանի որ կա չորրորդ՝ ստորգետնյա հարթությունը։
Սա հասկանալու համար պետք է տիպաբանորեն պատկերացնել Գազան, որը իսրայելական զինուժը վերահսկում է օդում, ծովում և ցամաքում, սակայն չի կարողանում վերահսկել գետնի ընդերքում։
Ընդ որում, եթե ոմանց թվում է, թե ստորգետնյա շինարարությունը նորություն է Իրանի համար, ապա դա այդպես չէ։ Հազարամյակներ շարունակ այս երկիրը անապատային շրջաններում գտնվող իր բնակավայրերը սնուցում է հարյուրավոր կիլոմետրերի հասնող հատուկ ստորգետնյա ջրային համակարգով, որը պարսկերենով կոչվում է «քարիզ»։ Նման «քարիզներից» ամենաերկարը և մինչև հիմա գործածվողը մոտ 70 կմ է և ունի հազարամյակների հնություն։
Ի դեպ, Հայաստանում «քարիզ» կա Մեղրու տարածաշրջանում։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan

Իրանի ԱԳ նախարար Արաղչին «X» սոցիալական ցանցում գրառմամբ տեղեկացրել է, որ ԱՄՆ-ի կողմից հարձակման էր ենթարկվել իրանական Ղեշմ կղզու՝ ջրի աղազերծման գործարանը, ինչի հետևանքով 30 գյուղում խմելու ջրի խնդիր է առաջացել։
Գրառման երկրորդ մասում՝ նշված գործողությունը գնահատվել է «վտանգավոր զարգացում՝ մահացու հետևանքներով», որի նախադեպը ստեղծել է ԱՄՆ-ը։
Նախարարի գրառման երկրորդ մասում տողերի արանքից կարդացվող սպառնալիքն իրոք հղի է ծանր հետևանքներով, որովհետև Իսրայելի և Պարսից ծոցի արաբական միապետությունների ծաղկուն քաղաքներից շատերը կարող են վերածվել անապատի, եթե սկսեն թիրախավորվել այդ երկրների համար կենսական նշանակություն ունեցող ջրի աղազրկման գործարանները։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan

Իրանի նախագահի ուղերձն այս երկրի հարևան պետություններին ընդամենը մի բանի մասին էր։
Իրանը ներողամտություն է հայցում հարևան այդ երկրների տարածքին հարվածներ հասցնելու համար, սսկայն այդ հարվածները կդադարեն, եթե նույն այդ տարածքներից Իրանի վրա հարձակումներ չլինեն։
Սա նշանակում է՝ թույլ մի տվեք ԱՄՆ-ին և Իսրայելին օգտագործել ձեր տարածքը, և Իրանը չի հարվածի ձեզ։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan

Ոչ մի այլ մասնագետ, բացի իրանագետից, չի կարող բացատրել և վերլուծել, թե ինչ արարողություն է այս կադրերում։
Մոտ 95 միլիոն բնակչությամբ, 1 միլիոն 650 հզ. քառակուսի կմ տարածքով և հազարամյակների պատմությամբ ու մշակույթով Իրանի տարբեր հատվածներում կան հանրային սգո տարբեր սովորույթներ։
Այս մեկը կենտրոնական Իրանում տարածված՝ պարսկերենով نخل‌گردانی ]naxl-gardāni] կամ نخل‌برداری [naxl-bardāri], բառացի՝ «արմավենուց պատրաստված պատգարակի պտտել կամ վերցնել», կոչվող հինսվուրց հանրային սգո ծեսն է։
Իրանը խորությամբ հասկանալու համար այս ամենը շատ կարևոր է։
#դարձիր_իրանագետ
🆔 @vardan_voskanyan

Իսրայելում մտցվել է խստագույն ռազմական գրաքննություն, և իրանական հրթիռային հարվածների հետևանքով ռազմական ենթակառուցվածքներին հասցված վնասների վերաբերյալ տեղեկությունն ամբողջովին գաղտնիացված է։
«Ալ-Ջազիրայի» լրագրողը Արևմտյան ափից ռեպորտաժում պնդում է, որ 12-օրյա պատերազմի փորձից ելնելով, գրաքննությունն այնքան խիստ է, որ այս օրերին իրանական հրթիռների՝ իսրայելական ռազմական և ռազմավարական նշանակության օբյեկտներին հասցրած վնասների բնույթի մասին տեղեկությունները հայտնի կդառնան միայն տարիներ անց։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan

Իրանի դեռևս չօգտագործված ռեսուրսներից մեկը գտնվում է Բահրեյնում։
Պարսից ծոցի այս միապետությունն ունի շիայական մեծամասնությամբ բնակչություն (մոտ 70 տոկոս), սակայն իշխանությունը պատկանում է սուննի փոքրամասնությանը։
Հենց այս երկրից էին այն կադրերը، որոնցում տեղի բնակիչները ուրախանում էին այստեղ տեղակայված՝ Պարսից ծոցի տարածաշրջանում ամենամեծ ամերիկյան ռազմակայանին հասցվող իրանական հարվածներից։
Իրանական գրեթե ամենօրյա հարվածները Բահրեյնի տարածքի տարբեր ենթակառուցվածքներին ակնհայտորեն որոշակի ոգևորություն էր առաջացրել տեղի շիաների շրջանում, և հավանաբար կա շիայական հուզումների վտանգ, ինչի պատճառով էլ քիչ առաջ տարածվեց տեղեկատվություն, որ այս պետության իշխանությունները պաշտոնապես արգելում են բոլոր տեսակի փողոցային և հանրային հավաքները։
Ի դեպ, 2011թ., այսպես կոչված, «արաբական գարնանը» Բահրեյնում շիաների շրջանում տեղի ունեցած լայնածավալ հուզումները ճնշվեցին Սաուդյան Արաբիայի և ԱՄԷ-ի անվտանգության ուժերի՝ այս երկիր մուտքից հետո միայն։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan

Քանի որ միջազգային ԶԼՄ-ներում շատ քիչ են ռազմական փորձագետների լուրջ կարծիքները, որոշեցի դիմել ԱԲ-ի օգնությանը։
Արդյունքները խտապատկերով ներկայացված են, բայց կա մի մարտավարական առանձնահատկություն։
Դատելով առկա տեղեկատվությունից, Իրանը նոր-նոր է միայն սկսում կիրառել իր ունեցած տեխնոլոգիապես ավելի առաջադեմ և արդյունավետ խոցման հրթիռները։
Տրամաբանությունը պարզ է՝ ավելի հին հրթիռների միջոցով հնարավորին հյուծել հակառակորդների ՀՕՊ համակարգերի հրթիռային պաշարները և հետո միայն գործի դնել ավելի նորերը։
Երեկ Իսրայելի վրա արձակված հրթիռներից երկուսին այդ երկրի ՀՕՊ-ի չարձագանքելը միջազգային ԶԼՄ-ներում, պատճառաբանվում է նաև նրանով, որ իրանցիները Պարսից ծոցի շրջանում շարքից դուրս էին բերել վաղ նախազգուշացման ամերիկյան մի քանի ռադար, և հրթիռների արձակման մասին ազդանշանն Իսրայելում շատ ուշ են ստացել։
Մյուս կողմից՝ ԱՄՆ-ը, Իսրայելը և Պարսից ծոցի երկրներն օգտագործում են միևնույն «Պատրիոտ» համակարգերը, և դրանց հրթիռների մաշվող պաշարների համալրումը խնդրահարույց է դառնում։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan

Հյուսիսային Իրաքի քրդական ինքնավարության առաջնորդները դիստանցավորվում են քրդական գործոնն Իրանի դեմ օգտագործելու ծրագրից, որովհետև անհանգստացած են ինքնավարության ներսում ավելորդ ռազմաքաղաքական և տնտեսական անկայունության հեռանկարից։
Այն որ այդ ծրագիրը լրջորեն փորձ է կատարվում օգտագործել Իրանի դեմ պատերազմում, ուղղակիորեն փաստվում է նաև ԱՄՆ-ի նախագահ Թրամփի այն անթաքույց հայտարարությամբ, թե ինքը կաջակցի քրդական ուժերին, եթե նրանք ցամաքային գործողություն սկսեն Իրանի դեմ։
Դատելով առկա տեղեկատվությունից՝ երեկ գիշեր և այսօր առավոտյան ամերիկյան և իսրայելական օդային հարվածների մի խոշոր հատված կենտրոնացած է եղել Իրանի Քրդստան նահանգի և դրա կենտրոն Սանանդաջի ուղղությամբ, ինչով փորձ է կատարվում «ճանապարհ հարթել» ցամաքային ներխուժման համար։
Իրանական կողմն իր հերթին հուժկու հարվածներ է հասցրել Իրանից սերող երկու քրդական կուսակցությունների ճամբարներին իրաքյան Քրդստանի տարածքում։
Ըստ այդմ, այն դեպքում, երբ Իրանի հակառակորդները ձգտում են «ճանապարհ» բացել ցամաքային ներխուժման համար, Իրանը փորձում է անել այնպես, որ այդ «ճանապարհից» օգտվողներ չմնան։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan

Տարբեր լրատվամիջոցների արդեն մի քանի ռեպորտաժ կա Իրան-Թուրքիա սահմանային անցակետից, որոնցում լրագրողը խոսում է պատերազմի պայմաններում հայրենիք վերադարձող իրանցիների հետ։
Առնվազն երկու նման ռեպորտաժներում խոսողները թյուրքախոս ատրպատակցիներն են, որոնց այս օրերին էլ մեզանում հաճախ սխալմամբ կոչում են Իրանի «ադրբեջանցիներ» և որոնց նաև երեկվա իր հոխորտալից բարբաջանքում գրեթե ապստամբության կոչ էր անում Բաքվի բարբարոսական վարչախմբի պարագլուխը։
Կատարյան «Ալ-Ջազիրայի» եթերում Թուրքիայից իր հայրենիք՝ Իրան, վերադարձող թավրիզաբնակ ատրպատականցի բժիշկը նշում է, որ գնում է անհրաժեշտության դեպքում կռվելու Իսրայելի դեմ մինչև վերջին շունչը և արյան վերջին կաթիլը։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanyan