Author: Suren Surenyants

Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև այս պահին չկա ստորագրված խաղաղության պայմանագիր, Հայաստանի ինքնիշխան տարածքների մի մասը շարունակում է մնալ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ, Բաքվի բանտերում շարունակում են պահվել հայ ռազմագերիներ։ Այս երեք հանգամանքներից յուրաքանչյուրը առանձին վերցրած արդեն իսկ բավարար է կասկածի տակ դնելու «հակամարտության փակման» մասին պնդումները, իսկ միասին վերցրած՝ լիովին բացառում է նման եզրահանգումը։
Իմ յութուբյան անդրադարձը դիտեք ժամը 22:30-ին:
https://youtu.be/DfCNL24lKN8?si=s8Ko9AmqARVreY25

⚡️⚡️⚡️Փակված հակամարտությո՞ւն, թե՞ փակված դիվանագիտություն
Աբու Դաբիում Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևին հանձնվեց «Զայեդ» մարդկային եղբայրության մրցանակը։ Այն շնորհվեց Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության հաստատման, տարածաշրջանային համագործակցության և կայունության օրակարգը առաջ մղելու համար։
Հանդիսավոր արարողության ընթացքում Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ տեղի ունեցողը երկար տարիներ անհավատալի էր թվում։ Նրա խոսքով՝ վերջին տասնամյակների ընթացքում «խաղաղություն», «Հայաստան» և «Ադրբեջան» բառերը միասին հնչելը կամ անհնար էր, կամ ընկալվում էր որպես անիրական բան։ Փաշինյանը նաև ընդգծել է, որ մրցանակի համատեղ ընդունումը վկայում է այն մասին, թե Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հակամարտության էջը փակ է, քանի որ հակառակ դեպքում երկու կողմերի համար անիմաստ կլիներ միասին ներկայանալ և ընդունել նման բարձր միջազգային գնահատական։
Առաջին հայացքից ստեղծվում է գրեթե իդեալական պատկեր։ Այն ձևավորում է խաղաղության ավարտվածության տպավորություն և մեծ գայթակղություն է առաջացնում հավատալու, որ տասնամյակներ շարունակվող հակամարտությունը մնացել է անցյալում։ Սակայն քաղաքական իրականությունը պահանջում է ոչ թե սիմվոլների, այլ փաստերի լեզվով խոսել։
Իսկ փաստերը այլ բան են ասում։ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև այս պահին չկա ստորագրված խաղաղության պայմանագիր, Հայաստանի ինքնիշխան տարածքների մի մասը շարունակում է մնալ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ, Բաքվի բանտերում շարունակում են պահվել հայ ռազմագերիներ։ Այս երեք հանգամանքներից յուրաքանչյուրը առանձին վերցրած արդեն իսկ բավարար է կասկածի տակ դնելու «հակամարտության փակման» մասին պնդումները, իսկ միասին վերցրած՝ լիովին բացառում է նման եզրահանգումը։
Այս պայմաններում խաղաղության մասին հայտարարությունները ձեռք են բերում սիմվոլիկ բնույթ։ Ձևավորվում է խաղաղության պատրանք, որը քաղաքական հաղորդագրություն է՝ ուղղված հիմնականում Հայաստանի ներքին լսարանին։ Հատկապես նախընտրական փուլում նման նարատիվը կարող է ծառայել ապագայի վերաբերյալ արհեստական վստահության ձևավորմանը։
Միջազգային հարաբերություններում վաղաժամ և չհիմնավորված հայտարարությունները ունեն երկարաժամկետ հետևանքներ։ Երբ պետության ղեկավարը հայտարարում է, որ հակամարտությունն ավարտված է, նա փաստացի նվազեցնում է հետագա միջազգային միջնորդության, ճնշման և աջակցության հնարավորությունները։ Եթե հակամարտությունն արդեն «փակված» է հայտարարվում, ապա ի՞նչ հիմքով պետք է միջազգային հանրությունը արձագանքի ապագա ճգնաժամերին կամ նոր պահանջներին։ Միջազգային հանրությունը (հատկապես ԱՄՆ-ը, որը միջնորդել է) կարող է հղում անել հենց Փաշինյանի խոսքերին և ասել՝ «հարցը լուծված է, շնորհակալություն խաղաղության համար»:
Ահա այստեղ է առաջանում հիմնական հարցը․ արդյո՞ք խոսքը հակամարտության փակման մասին է, թե իրականում փակվում է Հայաստանի դիվանագիտական մանևրի դաշտը։ Ընտրություններից հետո, երբ Ադրբեջանը կարող է առաջ քաշել նոր պահանջներ կամ ուժեղացնել ճնշումը, Հայաստանը կարող է հայտնվել առավել խոցելի վիճակում։ Միջազգային գործընկերները շատ հեշտ կարող են հղում անել հենց Երևանի պաշտոնական հայտարարություններին՝ պնդելով, որ հարցը լուծված է, իսկ կողմերը՝ հաշտված։
Այսպիսով, խաղաղության մասին վաղաժամ հռչակումը ոչ միայն չի ամրապնդում Հայաստանի անվտանգությունը, այլ կարող է վերածվել քաղաքական ինքնասահմանափակման։ Խաղաղությունը չի կարող հաստատվել մրցանակով կամ հանդիսավոր ելույթով։ Այն կարող է լինել միայն այն դեպքում, երբ հիմքում ունի իրավական փաստաթուղթ, տարածքային հստակություն և հումանիտար լուծում։ Մինչ այդ «հակամարտության փակված էջի» մասին խոսքը մնում է վտանգավոր քաղաքական ինքնախաբեություն՝ հնարավոր ծանր հետևանքներով։
Բաժանորդագրվեք տելեգրամյան ալիքին👇
https://t.me/SurSurenyants
Բաժանորդագրվեք յութուբյան ալիքին👇
https://youtube.com/@surensurenyants?si=1eOjL5_mIRjPXH-

Հարցազրույց AntiFakeTV-ին
https://youtu.be/cjLyU4LfY3w?si=kZ62BOcNZztJSc7Z

Հարցազրույց Euromedia24-ին
https://youtu.be/vfCuxWP-ljY?si=iQiZNEMgOhp7Ymhz

❗️❗️❗️Բաքվի նվերը Փաշինյանին
Ադրբեջանի խորհրդարանի պատգամավոր Հուդրաթ Հասանղուլիևի Բաքվում հնչեցրած հայտարարությունը, ըստ որի հնարավոր է խաղաղության պայմանագրի ստորագրում մինչև Հայաստանում կայանալիք հերթական ընտրությունները, առաջին հայացքից կարող է ընկալվել որպես ադրբեջանական դիրքորոշման որոշակի մեղմացում։ Սակայն դա մակերեսային ընկալում է:
Ավտորիտար համակարգում որևէ պատգամավորի նման հայտարարություն չի կարող լինել ինքնաբուխ։ Առավել ևս, երբ խոսքը վերաբերում է արտաքին քաղաքականության առանցքային հարցին, որը տարիներ շարունակ գտնվում է Ադրբեջանի նախագահի անմիջական վերահսկողության ներքո։ Հետևաբար, այս հայտարարությունը պետք է ընկալել որպես Բաքվի կողմից փոխանցվող համակարգված քաղաքական ազդակ:
Ի դեպ, նման հայտարարությունները հաճախ փորձարկում են հանրային արձագանքը և միջազգային դիրքորոշումները՝ առանց պաշտոնական հանձնառության։
Բաքվի հիմնական պահանջը չի փոխվել։ Ադրբեջանը շարունակում է պնդել, որ Հայաստանը պետք է ստանձնի սահմանադրական պարտավորություն՝ իր հիմնական օրենքում բացառելով Ադրբեջանին ուղղված որևէ տարածքային ակնարկ։ Փոփոխվել է ոչ թե պահանջի բովանդակությունը, այլ դրա ներկայացման հերթականությունը։ Եթե նախկինում Բաքուն պահանջում էր նախ փոխել Սահմանադրությունը, ապա միայն հետո խոսել խաղաղության պայմանագրի մասին, այժմ առաջարկվում է հակառակ տարբերակը՝ նախ ստորագրում, սակայն այն պայմանով, որ պայմանագրի ուժի մեջ մտնելը փաստացի կապվելու է սահմանադրական փոփոխությունների իրականացման հետ։ Այս մոտեցումը խաղաղության պայմանագիրը վերածում է ոչ թե գործընթացի ավարտի, այլ քաղաքական և իրավական ճնշման նոր գործիքի։
«Մինչև հունիս» ձևակերպումը պատահական չէ։ Այն ուղղակիորեն կապված է Հայաստանի ընտրական օրացույցի հետ և հաշվարկված է ընտրություններին նախորդող փուլում ներքաղաքական դաշտի վրա ազդեցություն գործելու նպատակով։ Մինչև ընտրությունները խաղաղության պայմանագրի ստորագրումը գործող իշխանությանը հնարավորություն է տալիս հանդես գալ որպես «խաղաղություն ապահովող» ուժ՝ ապահովելով արտաքին քաղաքական աջակցություն և ներքին լեգիտիմության լրացուցիչ ռեսուրսներ։ Այս համատեքստում խաղաղության գործընթացը դուրս է բերվում անվտանգության և պետական շահի հարթությունից և տեղափոխվում ընտրական տեխնոլոգիաների դաշտ։
Եթե խաղաղության պայմանագիրը ստորագրվում է մինչև ընտրությունները, սակայն հետագայում սահմանադրական փոփոխությունները չեն իրականացվում կամ հանրաքվեն ձախողվում է, Ադրբեջանը ստանում է առավել շահեկան դիրք։ Այդ դեպքում Բաքուն կարող է պնդել, որ Հայաստանը խախտել է իր ստանձնած պարտավորությունները։ Սա Ադրբեջանին հնարավորություն է տալիս միջազգային հարթակներում նախաձեռնել ճնշման նոր փուլ՝ արդեն իրավաքաղաքական հիմնավորումներով։
Կարճաժամկետ քաղաքական հաշվարկով այս իրավիճակը կարող է ընկալվել որպես ակնհայտ նվեր գործող իշխանությանը և անձամբ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին։ Սակայն պետական և ռազմավարական տեսանկյունից այն ավելի շուտ թակարդ է, քանի որ խաղաղության պայմանագիրը դառնում է ոչ թե անվտանգության երաշխիք, այլ Հայաստանի ներքաղաքական գործընթացների վրա արտաքին ազդեցության գործիք։
Բաժանորդագրվեք տելեգրամյան ալիքին👇
https://t.me/SurSurenyants
Բաժանորդագրվեք յութուբյան ալիքին👇
https://youtube.com/@surensurenyants?si=1eOjL5_mIRjPXH-

Հարցազրույց PadtinfoTV-ին
https://youtu.be/VC1n0bkLDDM?si=jsUEdeUNht6QhiG9

Փաշինյանի վերջին քայլերը պետական մտածողության դեգրադացիայի հետևանք են։
Յութուբյան անդրադարձս` ժամը 22:30-ին
https://youtu.be/L1qBh11fFZw?si=p5E7ruvhLRYJaLRP

Հարցազրույց LiveNews-ին
https://www.youtube.com/live/Jlvjb2fmW4g?si=GVtjp4acw1iGiGAk

Բանավեճ Հ1-ում
https://www.youtube.com/live/4nDVHVnmYyY?si=6Ab365oiwWeLFZap

Պատերազմում զույգ որդիներին կորցրած կինը որդի է ունեցել