Category: Hetq

Թեմա համար 1․ ռուսական սահմանափակումներն ու Եվրոպա արտահանման հեռանկարները
Հայաստանում սկսվել է բերքահավաքի շրջանը։ Գյուղացին տարվա աշխատանքը հավաքել է, պիտի վաճառի, բայց չգիտի՝ ինչպես ու որտեղ։ Հայկական գյուղմթերքի զգալի մասն արտահանվում էր Ռուսաստան, ինչը պայմանավորված է թե՛ աշխարհագրական դիրքով, թե՛ ԵԱՏՄ-ին Հայաստանի անդամակցությամբ։ Բայց արդեն քանի ամիս է՝ հայկական մի շարք ապրանքատեսակների վրա ՌԴ իշխանությունները  սահմանափակումներ են դրել։ Արդյունքում՝ ապրանքի մի մասը սպառվում է ներքին շուկայում, մի մասը  փչանում է, քանի որ չեն հասցնում իրացնել, իսկ մյուսի համար արտադրողներն ու արտահանողները փորձում են նոր շուկաներ գտնել։
📌 «Թեմա համար 1»-ի այս թողարկմանը կփորձենք հասկանալ՝ ինչ խնդրի առաջ է հայ արտադրողը, ինչ լուծումներ են առաջարկվում, ու որքանով է իրատեսական նոր շուկաներում հաստատվելու հեռանկարը:

🇦🇲🇪🇺 Հայաստանում ԵՄ առաքելությունը հայկական և հատկապես օտարերկրյա տեղեկատվական հարթակներում երբեմն ներկայացվում է որպես լրտեսական խումբ, Հայաստանի վրա ազդեցության գործիք և այլն։ Առաքելության ներկայությունից հատկապես դժգոհ են Բաքվում։ Ներկայացնում ենք, թե ինչով է զբաղված առաքելությունը։
❔Ի՞նչ նպատակ ունի
Առաքելության հիմնական խնդիրներն են՝
Հայկական կողմից դիտարկել Հայաստան-Ադրբեջան սահմանին տիրող իրավիճակը։ 
Նպաստել մարդկանց անվտանգությանը հակամարտության ազդակիր ՀՀ տարածքներում։
Սատարել Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև վստահության մթնոլորտի ձևավորմանը։
❔Ե՞րբ է սկսել աշխատանքը
Առաքելությունը ստեղծվել է ԵՄ արտաքին հարաբերությունների հարցերով խորհրդի որոշմամբ 2023 թ. հունվարի 23-ին: Աշխատանքները մեկնարկել է 2023 թ. փետրվարի 20-ին: Նույն օրը Եղեգնաձորում պաշտոնապես բացվել է ԵՄ առաքելության գլխավոր շտաբը և տեղակայվել նախնական գործառնական ներուժը։ 
Առաքելության տեղակայումից առաջ՝ 2022 թ. հոկտեմբերի 20-ից մինչև դեկտեմբերի 19-ը Հայաստանում գործել են ԵՄ դիտորդները։ Առաքելության մանդատի ժամկետը 2 տարի է, որը կարող է վերանայվել: Սրա հիման վրա 2025 թ. հունվարին ԵՄ-ն ևս երկու տարով երկարաձգել է առաքելության մանդատի ժամկետը՝ մինչև 2027 թվականի փետրվարի 19-ը։
❔Որտե՞ղ է տեղակայված
Առաքելության գլխավոր շտաբը Եղեգնաձորում է, կապի գրասենյակը Երևանում։ Առաքելությունը ունի 6 գործառնական բազաներ՝ Եղեգնաձորում, Ջերմուկում, Մարտունիում, Կապանում, Գորիսում և Իջևանում։ Առաքելությունը տեղակայված է միայն հայկական կողմում։ Առաքելության երկրորդ մանդատի ժամկետում նախատեսված է 166 միջազգային և 59 տեղացի աշխատակցի ներգարվում: ԵՄ առաքելության ներկա ղեկավարը Սատու Կոյվուն է։

Դատավորները հակադարձում են՝ փաստացի դատավորի ծանրաբեռնվածությունը չի նվազել, պարզեցված գործերը փոխարինվել են բարդ գործերով
2026թ․–ի վեց ամիսներին Բարձրագույն դատական խորհուրդը (ԲԴԽ) դատավորների նկատմամբ հարուցված 8 կարգապահական վարույթ է քննել, որոնց հիմքում 2024-2025 թվականներին քննված գործերն են։
🔻Վարույթներից 7–ը հարուցել է արդարադատության նախարար Սրբուհի Գալյանը, մեկը՝  Դատավորների ընդհանուր ժողովի էթիկայի և կարգապահական հարցերի հանձնաժողովը։
Կարգապահական 8 վարույթներից 4–ը հարուցվել են գործերի քննության ողջամիտ ժամկետները խախտելու հիմքով։ Տպավորություն է ստեղծվում, որ արդարադատության նախարարը դատարանների ծանրաբեռնվածությունը նվազեցնելու նպատակով իրականացված բարեփոխումների ազդեցությունը ստուգում է դատավորների նկատմամբ կարգապահական վարույթներ հարուցելով։
🔻Մենք նույնպես հետաքրքված ենք, թե օրենսդրական փոփոխություններն ինչ ազդեցություն ունեցան դատարանների ծանրաբեռնվածությունը նվազեցնելու վրա։ Վերջին տարիներին «Հետաքննող լրագրողներ» կազմակերպությունը մի քանի հետազոտություն է իրականացրել և տարբեր հարթակներում  հետևողականորեն բարձրացրել է գործերի քննության ողջամիտ ժամկետները չպահպանելու, դատարանների գերծանրաբեռնվածությունը նվազեցնելու հարցերը։ Մեր ուսումնասիրությունները պարզեցին, որ դատարանների ծանրաբեռնվածությունը նվազեցնելու նպատակով ներդրված գործիքակազմերը էականորեն չեն նպաստել գործերի քննության արագությանը։
❗️Վերջին երեք տարիներին մեզ չի հաջողվել պաշտոնական գրությամբ դատարանից տեղեկատվություն ստանալ, թե գործիքակազմերը ներդնելուց հետո, ըստ էության, դատավորների վարույթում տարեկան քանի գործ է քննվում կամ քանի տոկոսով է նվազել դատարանների ծանրաբեռնվածությունը։ 
🔗Մանրամասները՝ ԱՅՍՏԵՂ

📱 Կառավարությունը ցանկանում է ստեղծել բջջային հեռախոսների IMEI շտեմարան․ վտանգների մասին ահազանգում են մասնագետները
Կառավարությունը 2026թ․ հունիսի 25-ի նիստում հավանություն է տվել «Էլեկտրոնային հաղորդակցության մասին» օրենքում և հարակից օրենքներում փոփոխություններ կատարելու նախագծերին, որը նախատեսում է ներդնել բջջային հեռախոսների միջազգային նույնականացուցիչների (IMEI) վերահսկման մեխանիզմներ, ստեղծվելու է շտեմարան։ Մասնագետները նշում են, որ փաթեթը ոչ միայն չպարզաբանված հարցեր է առաջացնում տվյալների պաշտպանության տեսանկյունից, այլև կարող է քաղաքական հակառակորդներին և քննադատող լրագրողներին  թիրախ դարձնել։
Փոփոխություններով հնարավորություն կտրվի վերահսկել բջջային հեռախոսների IMEI կոդերը, քանի որ գործող կարգավորումներով  նման վերահսկողություն չկա։ Կառավարության հիմնավորումն այն է, որ Հայաստան կարող են ներմուծվել չմաքսազերծված կամ կեղծ, ինչպես նաև փոփոխված IMEI կոդերով հեռախոսներ, ինչը վնասում է պետությանը՝ առաջացնելով հարկային կորուստներ, խաթարելով արդար մրցակցությունը և մեծացնելով տեխնիկական ու անվտանգության ռիսկերը։
📌 Տեղեկատվության անվտանգության մասնագետ Արթուր Պապյանը նշում է, որ առաջին հայացքից տեխնիկական ու անմեղ նախագիծ է՝ «պայքար ստվերի դեմ», «հեռախոսների գողության կանխում», սակայն իրականում մտահոգիչ է։
Մասնագետի փոխանցմամբ՝ ստեղծվելու է մի հսկա բազա, որտեղ կապվելու են անձի անձնագիրն ու անձնական տվյալները, IMEI–ը և բոլոր SIM/eSIM քարտերը։

«Սա պարզապես հարկային գործիք չէ, սա պետությանը հնարավորություն է տալիս ցանկացած պահի տեսնել, թե ով, որ սարքով և երբ է ակտիվանում ցանցում»

,- «Ֆեյսբուք» սոցիալական ցանցի իր էջում գրել է Արթուր Պապյանը։
🔗 Մանրամասները՝ ԱՅՍՏԵՂ

🇷🇴🇲🇩 Ռումինիայի խորհրդարանի ստորին պալատը կողմ է քվեարկել Մոլդովայի հետ Ռումինիայի միավորմանը
Ռումինիայի խորհրդարանի ստորին պալատը՝ Պատգամավորների պալատը, կողմ է քվեարկել Ռումինիայի և Մոլդովայի միավորման վերաբերյալ «S.O.S. Romania» կուսակցության օրինագծին։ Այդ մասին նշվում է այդ երկրի խորհրդարանի պաշտոնական կայք էջում։   
Ինչպես նշում են ռումինական լրատվամիջոցները, օրինագծի նկատմամբ գործարկվել է, այսպես կոչված, «լուռ ընդունման» գործընթացը։ Այն ենթադրում է, որ բոլոր այն նախաձեռնությունները, որոնք 45 օրվա ընթացքում չեն քննարկվել և չեն մերժվել խորհրդարանի լիագումար նիստի ժամանակ, ավտոմատաբար համարվում են ընդունված։

«Ռումինիայի խորհրդարանը որոշում է կայացնում Մոլդովայի Հանրապետության հետ միավորվելու մասին։
Ռումինիայի խորհրդարանը լիազորում է երկրի կառավարությանը անհապաղ, շտապ կարգով բանակցություններ սկսել Քիշնևի իշխանությունների հետ՝ Մոլդովայի Հանրապետության հետ միավորումը վերջնական ձևակերպելու նպատակով»

,- ասված է փաստաթղթի երկրորդ և երրորդ հոդվածներում։ Հիմա այս օրինագիծը կներկայացվի Սենատի քննարկմանը։
❗️Մոլդովայի նախագահ Մայա Սանդուն 2026 թվականի հունվարին բացահայտ հայտարարել էր Ռումինիայի հետ Մոլդովայի միավորման օգտին։

«Եթե մենք հանրաքվե կազմակերպենք, ապա ես կքվեարկեմ Ռումինիայի հետ միավորվելու օգտին»

,- բրիտանական The Rest is Politics փոդքասթին տված հարցազրույցում ընդգծել էր նա:
🗣 Սանդուն բազմիցս մեղադրել է Մոսկվային Մոլդովայի ներքաղաքական գործերին միջամտելու փորձերի համար։

«Տեսեք, թե ինչ է կատարվում աշխարհում։ Փոքր երկրի համար, ինչպիսին Մոլդովան է, գնալով ավելի դժվար է դառնում գոյատևել որպես ժողովրդավարություն, որպես ինքնիշխան պետություն և, իհարկե, դիմակայել Ռուսաստանին»

,- նույն փոդքասթի ժամանակ նշել էր նա։

🗳️ 7 քաղաքական ուժ վիճարկում է ԿԸՀ որոշումը․ ՍԴ-ն քննում է ԱԺ ընտրությունների արդյունքներին վերաբերող գործը
Սահմանադրական դատարանում այսօր՝ 2026թ. հունիսի 26-ին, ժամը 11-ին նշանակվել է յոթ քաղաքական ուժերի դիմումների հիման վրա գործի քննությունը։ Այն վերաբերում է 2026թ. հունիսի 7-ի Ազգային ժողովի հերթական ընտրությունների արդյունքներն ամփոփելու վերաբերյալ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի թիվ 259-Ա որոշմանը։ Նշված գործերը միավորվել են և քննվում են դատարանի նույն նիստում, քանի որ վերաբերում են նույն հարցին:
2026թ. հունիսի 14-ի նիստում ԿԸՀ-ն, ամփոփելով ընտրությունների վերջնական արդյունքները, որոշեց, որ խորհրդարան է անցել երեք քաղաքական ուժ՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը (64 մանդատ), «Ուժեղ Հայաստան» (29 մանդատ) և «Հայաստան» (12 մանդատ) կուսակցությունների դաշինքները։ 

Անհետ կորած եղբոր հետքերով. Արցախյան վերջին մարտեր
Ռոման Միրզաբեկյանի եղբայրը՝ Արշակը, անհետ կորել է արցախյան վերջին մարտերի ընթացքում։ Հարձակման ժամանակ եղել է Չարեքտար գյուղի մոտակա 553 դիրքում։ Վերջին անգամ Ռոմանը եղբոր հետ խոսել է 2023 թ․ սեպտեմբերի 19-ին՝ ժամը 12:50-ին: Զանգից րոպեներ հետո լսվել են հրետակոծության ձայներ. Ադրբեջանը սկսել է լայնամասշտաբ հարձակում Արցախի հետ շփման գծի ողջ երկայնքով։ Չարեքտարի 553-րդ դիրքի անձնակազմից երկուսը՝ Նվեր Օհանյանը և Ստեփան Առաքելյանը, զոհվել են, վիրավորում ստացած Արշակ Միրզաբեկյանի ճակատագիրը մինչ օրս մնում է անհայտ։ Դեպքի մասին պատմում է անհետ կորածի եղբայր Ռոման Միրզաբեկյանը։

🤎 Դատավորների ընդհանուր ժողովից առաջ Արթուր Մկրտչյանը հետ է վերցրել թեկնածությունը
2026թ. հուլիսի 3-ին հրավիրվել է դատավորների ընդհանուր ժողով՝ էթիկայի և կարգապահական հարցերի հանձնաժողովի դատավոր չհանդիսացող անդամի ընտրության օրակարգով։ Թեկնածուների թվում էր նաև Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի նախկին նախագահ Արթուր Մկրտչյանը։ ❗️Սակայն, «Հետքի» տեղեկություններով, նա դիմում է ներկայացրել թեկնածությունը հանելու վերաբերյալ։
📌 Դատական դեպարտամենտը 2026թ. մայիսի 22-ին հայտարարել էր մրցույթ՝ դատավորների ընդհանուր ժողովի էթիկայի և կարգապահական հարցերի հանձնաժողովի դատավոր չհանդիսացող անդամների թեկնածուներ առաջադրելու նպատակով։

Արթուր Ավանեսյանի կալանքը փոխարինվեց տնային կալանքով
«Ուժեղ Հայաստան» քաղաքական թիմի անդամ Արթուր Ավանեսյանի (Կանդազ) «կալանք» խափանման միջոցը փոխարինվեց տնային կալանքով: Այդ որոշումը Հակակոռուպցիոն դատարանը (դատավոր՝ Սարգիս Դադոյան) կայացրել է այսօր՝ 2026թ. հունիսի 25-ի դատական նիստի ժամանակ: Արթուր Ավանեսյանը ձերբակալվել էր 2026թ. ապրիլի 27-ին, իսկ հաջորդ օրը՝ հունիսի 28-ին՝ կալանավորվել:
📌 Արթուր Ավանեսյանը մեղադրվում է երկու դեպքով ընտրակաշառք տալու համար: Մասնավորապես, ըստ մեղադրանքի՝ Ա. Ավանեսյանը, հանդիսանալով «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության անվտանգային թիմի ղեկավար, 2026թ. հունիսի 7-ի Ազգային ժողովի ընտրությանը մասնակցելու և «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության օգտին քվեարկելու պայմանով թիվ 8 ընտրատեղամասում ընտրողների ցուցակում ընդգրկված քաղաքացուն խոստացել է Զինված ուժերում պաշտոն տալ: 
🔻Բացի այդ, «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության օգտին քվեարկելու պայմանով, 2026թ. մարտի 18-ին, թիվ 27 ընտրատեղամասում ընտրողների ցուցակում ընդգրկված քաղաքացու հետ ունեցած հեռախոսազրույցի ընթացքում, վերջինիս խոստացել է ապահովել աշխատանքով, տրամադրել հողամաս և տուն:

Գագիկ Ծառուկյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու հարցով դատախազությունը դիմել է ԿԸՀ
Դատախազը միջնորդություն է ներկայացրել Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով՝ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության նախագահ Գագիկ Ծառուկյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու համաձայնություն ստանալու վերաբերյալ։ Այդ մասին հայտնեցին Դատախազության լրատվության բաժնից։
📌 ԿԸՀ-ն պետք է արտահերթ նիստ հրավիրի և քննության առնի դատախազի միջնորդությունը։ Ծառուկյանը պատգամավորի թեկնածու է, այդ պատճառով ԿԸՀ-ից քրեական հետապնդում հարուցելու թույլտվություն դտանալը պարտադիր է։