Category: Vardan Voskanyan

Իրանի դեմ պատերազմի օրերին ուշադրությունը, բնականաբար, կենտրոնացած է հիմնականում ռազմաքաղաքական զարգացումների վրա։
Միևնույն ժամանակ, հետևելով պատերազմի կադրերին, կարծում եմ՝ ուշագրավ է արձանագրել, թե ինչպիսի կազմակերպվածությամբ են գործում Իրանի փրկարարական և բժշկական ծառայությունները։
Մինչև պատերազմն էլ հանրահայտ փաստ էր, որ Իրանը, թերևս, միակ մերձավորարևելյան երկիրն է, որը բժշկական ծառայությունների զարգացածության և որակի մակարդակով համեմատելի է Իսրայելի հետ։
Այժմ արդեն պարզ է, որ իրանական փրկարարական ծառայությունները ևս շատ կազմակերպված և բավական արդյունավետ աշխատող համակարգեր են, որոնք կարող են գործել դժվար ճգնաժամային պայմաններում։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanian

Անհնար է չնկատել, որ առնվազն ԱՄՆ-ի համար այս պատերազմն այլևս զգալի չափով վերածվել է նաև Հորմուզի նեղուցի համար պատերազմի։
Ակնհայտ է, որ իրանական կողմը շատ հստակ նախօրոք ծրագրած է եղել նեղուցի ամբողջական վերահսկողության գործողությունը պատերազմից առաջ, այսինքն՝ պատրաստվել է հակառակորդին անակնկալի բերելուն։
Մինչդեռ ԱՄՆ-ում ակնհայտորեն թերագնահատել են Իրանի հնարավորություններն այս հարցում՝ այժմ առերեսվելով բավական դժվարին մի իրավիճակի հետ, որտեղ չնայած ԱՄՆ-ի, անկասկած, հսկայական ռազմական ներուժին, հեշտ լուծումներ ուղղակի չկան։
Անկախ ամեն ինչից, այս պատերազմում Իրանի անզուգաչափ գործողություններից շատերը հետագայում մանրամասն ուսումնասիրվելու են ռազմագիտության մեջ, բայց այժմ էլ պարզ է, որ մոտ 1 տրիլիոն դոլար ռազմական բյուջե ունեցող աշխարհի թիվ մեկ գերտերությունն առայժմ անզոր է որևէ բան անելու 20-25 միլիարդ դոլար ռազմական բյուջեով պետության դեմ՝ չեզոքացնելու վերջինիս լիակատար վերահսկողությունը 39կմ լայնությամբ ջրային տարածքի նկատմամբ։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanian

Դատելով տարբեր աղբյուրների տեղեկատվության համադրումից, կարելի է ենթադրել, որ իրականում ԱՄՆ-ի և Իրանի պաշտոնական ներկայացուցիչների միջև որևէ ուղղակի կամ անուղղակի շփում չի եղել։
Ամենայն հավանականությամբ, որևէ միջնորդի միջոցով, որը կարծես Պակիստանն է (կամ Պակիստանը, Եգիպտոսն ու Թուրքիան միասին) իրանական կողմին փոխանցվել են ամերիկյան առաջարկներ պատերազմի դադարեցման և բանակցություններ սկսելու վերաբերյալ։
Թվում է, թե Իսրայելում տեղյակ չեն եղել այդ մասին, քանի որ իսրայելական ԶԼՄ-ներում կան որոշակիորեն անակնկալի գալու կամ հիասթափության
շեշտադրումներ։
Իրանում կարծում են, որ որևէ վստահություն բանակցությունների վերաբերյալ չի կարող լինել՝ հաշվի առնելով նախորդ բացասական փորձը, և առայժմ պարզ չէ, թե արդյոք Իրանն ընդհանրապես կարձագանքի՞ ամերիկյան առաջարկին, թե՝ ոչ։
Համենայն դեպս, իրանական կողմն առայժմ տարբեր մակարդակներով առաջ է մղում սեփական նախապայմանները՝ Հորմուզի նեղուցի իրանական վերահսկողության իրավական ամրագրում, ռազմատուգանքի կամ Իրանին հասցված վնասների փոխհատուցում, ամերիկյան ռազմակայանների դուրս բերում Մերձավոր Արևելքից, պատժամիջոցների ամբողջական վերացում և Իրանի միջուկային ծրագիր ունենալու իրավունքի ամրագրում։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanian

Երեկ Բաքվի բարբարոսական վարչախմբի ԶՈւ-երն անցկացրել են ԱԹՍ-ների վարժանքներ Ապշերոնյան թերակղզու և մայրաքաղաք Բաքվի երկնքում։
Չնայած պաշտոնապես նշվում է, որ դրանք նախապես ծրագրված են եղել, պարզ է, որ վարժանքները միտված են իրանական հնարավոր հարձակման դեմ, քանի որ հենց այստեղ են գտնվում այն հիմնական նավթահանքերը, որոնք սպասարկում են նաև Իսրայելի կարիքների մի զգալի հատվածը։
Առնվազն ծիծաղելի է թվում, որ Բաքվում ենթադրում են, թե, պատկերավոր ասած, Իրանի քթի տակ, հնարավոր է պաշտպանել իրենց նավթագազային ենթակառուցվածքները, այն դեպքում, երբ իրանցիները կարողանում են խոցել մոտ 1000 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող իսրայելական Հայֆայի նավթազտարանը, կամ նմանօրինակ գրեթե ցանկացած ենթակառուցվածք Պարսից ծոցի տարածաշրջանի՝ ավելի զարգացած ՀՕՊ համակարգ ունեցող յուրաքանչյուր երկրում։
Այնպես որ, կարծում եմ՝ վարժանքներն ուղղված են, նախևառաջ, սեփական հասարակությանը համոզելու, թե Բաքվի բարբարոսական վարչախումբն ունի բավարար պաշտպանական կարողություններ իրանական հնարավոր վտանգի դեմ։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanian

Իրանը հասկանալ փորձելիս ամենատարածված թյուրընկալումներից մեկը քարոզչական կաղապարներին տուրք տալն է։
Այդ քարոզչական կաղապարներից մեկն, այսպես կոչված, «իրանական ռեժիմ» արտահայտությունն է, ինչն արդեն իրական դաշտում նաև սխալ հաշվարկների պատճառ է դարձել։
Ենթադրվում է, որ եթե գործ ունենք ռեժիմի հետ, ապա, ամենաբարձր մակարդակում այն գլխատելուց հետո, այդ ռեժիմը պետք է պարզապես փլուզվի, մինչդեռ Իրանի պարագայում փաստ է, որ դա չի աշխատում։
Իրականում խնդիրն այն է, որ Իրանում ոչ թե «ռեժիմ» է, այլ լրջագույն շոկեր կլանելու ունակ պետական ամուր համակարգ, իսկ «ռեժիմ» քարոզչական եզրույթն այնքան է կրկնվել, որ իրենց իսկ քարոզչությանը սկսել են հավատալ այդ եզրույթը շրջանառության մեջ մտցնողները՝ դրա հիման վրա սխալ ռազմավարական հաշվարկներ անելով։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanian

ԱՄՆ-ի նախագահ Թրամփը «Truth» սոցիալական ցանցում գրառում է արել առ այն, որ 5 օրով հետաձգել է Իրանի էներգետիկ ենթակառուցվածքներին հարվածը, քանի որ «կառուցողական խոսակցություն» է ունեցել իրանցիների հետ։
Իրանի ԱԳՆ-ը հերքել է ԱՄՆ-ի հետ որևէ բանակցության գոյության փաստը՝ նշելով, որ դրանք տեղի չեն ունենա մինչև Թեհրանը չհասնի իր նպատակներին։
Իրանական կողմում գրեթե վստահ են, որ ԱՄՆ-ի նախագահի նման գրառումը նպատակ ունի թույլ չտալու ֆոնդային բորսաների էլ ավելի մեծ անկում և նավթի գների հերթական բարձրացում։
Քարոզչական տիրույթում, սակայն, ԱՄՆ-ի նախագահի նման ետքայլը կարող է նկատելի իմիջային խնդիր առաջացնել, քանի որ ի տարբերություն Իրանի ԱԳՆ-ի դիվանագիտական ձևակերպումներով հայտարարության, այդ երկրի զինվորական շրջանակները նման քայլը գնահատում են՝ որպես իրանական պատասխան ռազմական գործողությունների հեռանկարից վախի նշան։
#հավերժականՀայաստանը
🆔 @vardan_voskanian

Լիբանանյան «Ալ-Մայադին» լրատվական ռեսուրսը տեղեկացնում է, որ Իսրայելի նախկին վարչապետ Բարաքը հայտարել է, որ պետք չէ ստել, քանի որ անհնար է բացել Հորմուզի նեղուցը կամ ոչնչացնել Իրանի միջուկային և հրթիռային կարողությունները։
Իսրայելի վարչապետ Նեթանյահուն ամեն ինչ անում է, որպեսզի Իրանին հասցվող հարվածների հետևանքով առաջ գա ներիրանական դժգոհություն, բայց այս պատերազմի արդեն չորրորդ շաբաթվա ընթացքում դժգոհություններ են նկատվում հենց Իսրայելում։
Սա չի նշանակում, թե իսրայելական հասարակությունն, ի տարբերություն ամերիկյանի, իր մեծամասնությամբ չի աջակցում այս պատերազմին, բայց ակնհայտ է, որ այդ դժգոհության առաջին ազդակներն արդեն կան։
#հավերժականՀայաստանը
🆔 @vardan_voskanian

Երբ հարցնում են, թե ինչո՞ւ եմ մշտապես գրում Պարսից ծոց, երբ հաճախ նաև մեզանում օգտագործվում է ավելի «չեզոք» Ծոց տարբերակը, ապա պատասխանը մեկն է։
Առնվազն միջնադարից՝ «Աշխարհացույցի» ժամանակներից, ըստ հայերիս իսկ աշխարհագրական ավանդույթի՝ այդ ծոցը հենց Պարսից է։
Կից՝ «Աշխարհացույցի» էջերից մեկն է, որտեղ հիշատակվում է Պարսից ծոցը։
#հավերժականՀայաստանը
🆔 @vardan_voskanian

Իրանում զարգացումների համատեքստում հաճախ է հանդիպում մի տեսակետ, ըստ որի՝ եթե այդ երկրում տապալվի գործող իշխանությունը, ապա այն կարող է վերցնել Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը։
Սա, ըստ իս, Իրանի մասին սխալ ընկալումներ ունենալու հետևանք է, որոնց համաձայն՝ ԻՀՊԿ-ը դիտարկվում է, մոտավորապես այնպես, ինչպես, օրինակ՝ բանակն էր Թուրքիայում կամ զինվորականներն են Եգիպտոսում և Պակիստանում։
Իրականում Իրանում ԻՀՊԿ-ի դերակատարությունը քաղաքական կյանքում կտրականապես տարբեր է վերոնշյալ երկրների բանակներից, քանի որ այն այժմ հենց ինքը՝ իշխանությունն է, իսկ ներկայիս հոգևոր առաջնորդը՝ ոչ այնքան աստվածաբան-հոգևորական է, որքան՛ ԻՀՊԿ-ի հրամանատար-հոգևորական՝ անձ, որը տասնամյակներ շարունակ նաև հենց ինքն է կերտել ԻՀՊԿ-ը։
Այս առումով, ի տարբերություն Թուրքիայի, Եգիպտոսի կամ Պակիստանի զինվորականության, ԻՀՊԿ-ը ոչ թե իշխանություն է ստանձնել՝ տապալելով երկրի սահմանադրությունը, այլ պարադոքսալ կերպով իշխանության է հենց այդ սահմանադրության պահապանը լինելով։
Հետևաբար, «սցենարն», ըստ որի՝ Իրանում ԻՀՊԿ-ը կարող է գալ իշխանության, պարզագույն թյուրընկալում է, քանզի ԻՀՊԿ-ն արդեն իսկ իշխանության է։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanian

ԱՄՆ-ի նախագահի սպառնալիքը՝ Հորմուզի նեղուցը չբացելու դեպքում հարվածներ հասցնել Իրանի էլեկտրակայաններին, գրեթե անհնարին կդարձնի քարոզչական այն գծի առաջ մղումը ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից, ըստ որի՝ այս պատերազմը, իբր, ոչ թե Իրանի ժողովրդի, այլ միայն իշխանության դեմ է։
Իրանում քաղաքացիական ենթակառուցվածքներին պարբերական հարվածներն արդեն իսկ նկատելիորեն անլրջացրել են նման քարոզչական ազդեցության հնարավորությունները, քանի որ եթե, դիցուք, դպրոցի խոցման և տասնյակ երեխաների սպանության աններելի դեպքի կապակցությամբ դեռևս կարելի էր «արդարանալ» տեխնիկական բնույթի սխալով, ապա էլեկտրակայանները շարքից դուրս բերելու բացահայտ սպառնալիքից և առավել ևս դա իրականացնելուց հետո դժվար է լինելու էլեկտրաէներգիայից զրկված սովորական իրանցուն բացատրել, որ նրան «ազատություն» են բերում խավարի միջոցով։
#հարափոփոխ_տարածաշրջանը
🆔 @vardan_voskanian