Category: Tatev Hayrapetyan

Իրանագետ Ժաննա Վարդանյանը ամփոփ ներկայացրել է մեր հարեւանությամբ ընթացող զարգացումները…
https://t.me/IRI2day/1306

Մի քանի օր առաջ հարցազրույց եմ տվել Ադրբեջան-ԱՄՆ հարաբերությունների, դրանց՝ մեզ վրա ունեցած ազդեցության, հնարավոր անելիքների և այլ հարցերի մասին։ Եթե ցանկանաք կտրվել ակտիվ զարգացումների լրահոսից, ապա ուրախ կլինեմ, եթե դիտեք այս հարցազրույցը։ Բարի դիտում ☺️
https://www.youtube.com/watch?v=sl_QeAX-hbY&list=PLwjbeVOP1LaNPgTQVphu0NJViupFLEFkg

📌Իրանից եկող տեսանյութերը հակադիր բովանդակությունն ունեն։ Մի դեպքում մարդիկ սգում են գերագույն առաջնորդ Ալի Խամենեիի մահը, մյուս դեպքում՝ տոնում։
📍Վերջինիս համատեքստում այս պատերազմը հունիսյանից տարբերվում է նաև նրանով, որ եթե այն ժամանակ անգամ ընդդիմադիր շերտի համար էր անընդունելի Իրանի վրա հարձակումը, հիմա նրանց առնվազն մի հատված այս հարձակումն ընկալում ու ներկայացնում է որպես ոչ թե երկրի, այլ ռեժիմի դեմ գործողություն, ըստ այդմ էլ՝ արդարացնում են ու տոնում։ «ԱՄՆ կողմից իրանցիներին ռեժիմից փրկելու» օրակարգը հատկապես բյուրեղացավ հունվարյան ցույցերի ժամանակ։
📍Գլխավոր հարցերից մեկն այն է, թե ինչ հարաբերակցություն ունեն համակարգի աջակիցներն ու ընդդիմադիրները երկրի ներսում (երկրից դուրս պատկերն ավելի պարզ է՝ մեծապես ընդդիմադիր են)։ Այդ հարաբերակցությունը ևս կարող է ազդել երկրի հետագա ընթացքի վրա։
📍Եթե վերջնանպատակը համակարգի փոփոխությունն է, ապա համակարգի վերարտադրման դեպքում՝ լինի դա նույն մոդելի պահպանմամբ, թե վերափոխմամբ (բայց նույն դեմքերով), ապա ընդվզումների հավանականությունը մեծանում է։
📍Սրա վրա առաջին հերթին կազդի նաև այն, թե որքան կտևեն Իրանի դեմ գործողությունները, և ինչ ու ովքեր կլինեն թիրախում։ Մասնավորապես՝ արդյո՞ք կշարունակվեն թիրախավորել ղեկավարությանը, այդ թվում՝ նոր, ի՞սկ տնտեսական ենթակառուցվածքները։ Վերջինս իր հերթին տնտեսական ճգնաժամի խորացում է նշանակելու ու էլի բողոքի ալիքի պարարտ հող է ստեղծելու։
@IRI2day

📍Առաջնորդության ժամանակավոր խորհրդի կազմում են նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը, դատական իշխանության ղեկավար Ղոլամհոսեյն Էժեին, Պահապանների խորհրդի անդամ Ալիռեզա Արաֆին։
Հ.Գ մեր դաշտում տարածվում է, որ Արաֆին նշանակվել է գերագույն առաջնորդի պաշտոնակատար։ Արաֆին պարզապես նշանակվել է ժամանակավոր խորհրդում Պահապանների խորհրդի ներկայացուցիչ և ոչ թե առաջնորդի պաշտոնակատար։
@IRI2day

❗Հաստատվում է նաև ԻՀՊԿ հրամանատար Մոհամմադ Փաքփուրի, պաշտպանության խորհրդի քարտուղար Ալի Շամխանիի սպանությունը։
@IRI2day

Բարդ օր էր․․․ Իրականում շատ ծանր է հետևել քո հարևանությամբ ընթացող ողբերգություններին։ Հատկապես դաժան էր լսել Իրանում աղջիկների տարրական դպրոցի վրա ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից հրթիռային հարվածի հետևանքով զոհերի մասին։ Երեխաները ոչ մի մեղք չունեն, որ մեծ «ձյաձաները» որոշել են չպայմանավորվել ու կռիվ-կռիվ խաղալ։ Պատերազմը շատ-շատ զզվելի բան է։ Ափսոս, որ վերջին վեց տարում դա դառնում է մեր կյանքի ու լրահոսի անբաժան մասը․․․ Էդ իրողության մեջ ամենից բարդ բանը եղել ու մնում է մարդ մնալը։

Հինգ կետ որպես օրվա ամփոփում`
1. ԱՄՆ-ի և Իսրայելի՝ Իրանի վրա հարձակումից անցել է 12 ժամից ավելի։ ԱՄՆ-ն ու Իսրայելը հաստատել են, որ նախահարձակ են եղել։ Հայտարարված նպատակներն են․
-Իրանի միջուկային ծրագրի կասեցում և հրթիռային կարողությունների վերացում,
-Իրանի ղեկավարության հեռացում, նոր վարչակազմի ձևավորման համար պայմանների ստեղծում։
Հարվածները եղել են Իրանի 32 նահանգներից 24-ում, հիմնականում թիրախավորվել են ռազմական ենթակառուցվածքներ, հրթիռային բազաներ, նավեր, ինչպես նաև քաղաքական և ռազմական ղեկավարությունը։
2. Հայտարարվել էր, որ Իրանի գերագույն առաջնորդ Ալի Խամենեին մինչև հարվածների մեկնարկը Թեհրանից հեռացել էր ապահով վայր։ Օրվա մեջ հաստատվել է, որ ավիահարվածներից ոչնչացվել է Իրանի առաջնորդի նստավայրը։ Ավելի ուշ հայտնի է դարձել, որ նրա փեսան (դստեր ամուսինը) և հարսը (որդու կինը) սպանվել են։
Ամբողջ օրվա ընթացքում պարբերաբար եղել են տեղեկություններ, որ Խամենեին նույնպես զոհվել է։ Օրվա վերջում այդ լուրերը շատացել են։ Վերջնական հայտնի չէ՝ նա մահացել է, թե ոչ։
3. Ցավալի հարվածներից մեկը հասցվել է Իրանի Մինաբ քաղաքի աղջիկների դպրոցին, մահացել է 85 մարդ, որոնց մեծ մասը եղել են աշակերտները։
Առհասարակ ավիահարվածների հետևանքով 200-ից ավելի զոհ կա Իրանում։ Վիրավորվել է 700-ից ավելի մարդ։
4. Իսրայելի և ԱՄՆ-ի առաջին հարվածներին հետևել են Իրանի հարվածները։ Դրանք ուղղված են եղել Իսրայելին և տարածաշրջանում ԱՄՆ ռազմական բազաներին։ Իրանական հարվածների հետևանքով պայթյուններ են եղել Իսրայելի, ԱՄԷ-ի, Կատարի, Բահրեյնի, Քուվեյթի, Սաուդյան Արաբիայի տարածքներում։
Երկրների մեծ մասը փորձել է ՀՕՊ միջոցներով վնասազերծել իրանական հրթիռները, սակայն դրանց մի մասն այնուամենայնիվ հասել է թիրախներին։
Սա իր հերթին առաջացնում է վտանգ, որ արաբական երկրներն էլ կարող են պատասխան ներգրավվածություն ունենալ։
5. Իրանի ավելի ազդեցիկ քայլը եղել է Հորմուզի նեղուցը փակելու որոշումը։ Այդ նեղուցով է անցնում արաբական երկրներից դուրս եկող նավթի մեծ մասը, և այդ նեղուցի փակումը մեծ ազդեցություն է ունենում նավթի շարժի վրա։
Դրանից բացի, Իրանի հետ դաշնակցող հութիներն էլ որոշել են կրկին հարձակումներ գործել Կարմիր ծովով անցնող ոչ բարեկամական երկրների նավերի և Իսրայելի վրա։
@IRI2day

📍Ամերիկաիսրայելական հարձակումների հետևանքով մահացել են Իրանի գերագույն առաջնորդի հարսը և փեսան։
Հարսը՝ Զահրա Հադադադելը Մոջթաբա Խամենեիի կինն է։ Մոջթաբա Խամենեիի ճակատագիրը հայտնի չէ։ Նա, ինչպես արդեն գրել եմ, ապագա գերագույն առաջնորդի թեկնածուներից կարող էր լինել։
@IRI2day

📍Եվրամիության Aspides ռազմածովային առաքելության պաշտոնյան Reuters գործակալությանը հայտնել է, որ Իրանի հեղափոխության պահապանների կորպուսից ստացել են հաղորդագրություն, որոնցում ասվում է՝ «ոչ մի նավի թույլատրված չէ անցնել Հորմուզի նեղուցով»։
📍Իրանը պաշտոնապես չի հաստատել նման որևէ հրաման։ Թեհրանը մշտապես սպառնացել է փակել նեղուցը՝ ի պատասխան Իսլամական Հանրապետության դեմ իրականացվող հարձակման, սակայն երբևէ չի իրագործել իր սպառնալիքները։
📍MarineTraffic կայքով երևում է, որ նավերի շարժ այս նեղուցով այսօր եղել է, սակայն հիմա երկու կողմերում նկատվում է կուտակում, իսկ դեպի նեղուց շարժվող նավերի արագությունը դանդաղում է։ Տեղեկությունը, այնուամենայնիվ, դժվար է հաստատել։
@IRI2day